• Η απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα επαναφέρει ένα ερώτημα πολύ ευρύτερο από την τύχη ενός διπλωματικού προσώπου: τι ακριβώς απέμεινε από τη «νέα εποχή» στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις που διαφήμιζε η κυβέρνηση Μητσοτάκη;
• Το Μέγαρο Μαξίμου είχε επενδύσει πολλά στην εικόνα της στενής προσωπικής επαφής με την αμερικανική πλευρά. Χειραψίες, δείπνα, φωτογραφίες, θερμές δηλώσεις και η διαρκής υπόσχεση ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των αμερικανικών προτεραιοτήτων. Ομως, η πραγματική αξία μιας συμμαχίας δεν αποτυπώνεται στα φωτογραφικά άλμπουμ. Φαίνεται όταν προκύπτουν οι δύσκολες αποφάσεις.
• Και εκεί ακριβώς αρχίζουν τα ερωτήματα. Τι εξασφάλισε, για παράδειγμα, η Αθήνα για το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης απέναντι στις τουρκικές αντιδράσεις; Πόσο σαφής είναι η αμερικανική στάση όταν η Αγκυρα αμφισβητεί ελληνικές θέσεις; Και γιατί η κυβέρνηση παρουσιάζει συχνά τη διπλωματική εγγύτητα ως επίτευγμα, χωρίς να εξηγεί ποια συγκεκριμένα αποτελέσματα τη συνοδεύουν;
• Η υπόθεση Γκίλφοϊλ προσθέτει ακόμα μία διάσταση. Η «δημοκρατία» παρακολούθησε και ανέδειξε επί δύο και πλέον εβδομάδες τη σχετική ειδησεογραφία και τα δημοσιεύματα που έθεταν ερωτήματα για την πρώην πρέσβη. Και τώρα που ο Λευκός Οίκος ζήτησε την παραίτησή της, ενώ η ίδια αρνείται τις καταγγελίες, αναδεικνύεται ανάγλυφα μια βασική αδυναμία της πολιτικής που στηρίζεται υπερβολικά σε πρόσωπα: οι προσωπικές διασυνδέσεις μπορεί να αλλάξουν από τη μια μέρα στην άλλη. Οι κρατικές σχέσεις, όμως, πρέπει να αντέχουν πολύ περισσότερο.
• Αυτό δεν σημαίνει ότι η ελληνοαμερικανική συνεργασία κατέρρευσε. Οι αμυντικοί, ενεργειακοί και στρατηγικοί δεσμοί έχουν δική τους θεσμική υπόσταση. Σημαίνει, όμως, ότι η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει ποια συμφέροντα έχουν κατοχυρωθεί ανεξάρτητα από τους ανθρώπους που βρίσκονται κάθε φορά στην πρεσβεία ή στον Λευκό Οίκο.
• Το ίδιο κριτήριο ισχύει και στα υπόλοιπα ανοιχτά μέτωπα. Στα κειμήλια που παραδόθηκαν από τη Βουλγαρία, το ζητούμενο είναι τι ακριβώς προβλέπει η συμφωνία για την κυριότητά τους. Στη Μονή Σινά, ποιες νομικές εγγυήσεις διασφαλίζουν τα δικαιώματά της. Στα Ελληνοτουρκικά, ποια συγκεκριμένη διπλωματική στήριξη υπάρχει όταν οι διακηρύξεις δοκιμάζονται στην πράξη.
• Οι συμμαχίες δεν είναι χάρτινοι πύργοι από μόνες τους. Χάρτινη μπορεί να αποδειχθεί η πολιτική που τις παρουσιάζει ως προσωπικές επιτυχίες, χωρίς να εξηγεί τι έχει εξασφαλίσει για τη χώρα. Η αποχώρηση της Γκίλφοϊλ προσφέρει, επομένως, μια χρήσιμη αφορμή για απολογισμό ώστε να εξεταστεί πόσο βάρος είχε δοθεί στην προσωπική της πρόσβαση στην αμερικανική ηγεσία και αν αυτό είχε το απαιτούμενο αντίκρισμα. Γιατί μια φωτογραφία με τον ισχυρότερο σύμμαχο μπορεί να κορνιζαριστεί. Η εθνική ασφάλεια, όμως, δεν μπορεί να στηρίζεται στην κορνίζα.
Από τη στήλη «Ο κοριός» της «δημοκρατίας»
