Ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά ασφυκτιούν από τις υπέρογκες τραπεζικές υποχρεώσεις. Για να μειωθεί η μηνιαία δόση και να παραμείνουν οικονομικά ζωντανά τα πιεσμένα και υπερχρεωμένα νοικοκυριά, υπάρχουν διάφοροι τρόποι. Η προσφυγή στα δικαστήρια, ο εξωδικαστικός συμβιβασμός, η αναθεώρηση του δανείου για να αυξηθεί η διάρκειά του και η πληρωμή για ένα χρονικό διάστημα μόνο τόκων.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις τραπεζικών στελεχών, τα επισφαλή δάνεια, δηλαδή τα δάνεια που παρουσιάζουν καθυστερήσεις στις εξοφλήσεις τους, ανέρχονται στα 38 δισ. ευρώ ή, αλλιώς, στο 15% επί του συνόλου των χορηγούμενων δανείων.
Κάθε τράπεζα απασχολεί σημαντικό αριθμό εργαζομένων για τα επισφαλή δάνεια, προκειμένου να μην καταστούν «θαλασσοδάνεια». Το σενάριο αυτό απεύχονται όλες οι τράπεζες, αφού η διαγραφή ενός δανείου επηρεάζει αρνητικά τον ισολογισμό τους.
Ο ιδιώτης ή η επιχείρηση που επιδιώκει να αλλάξει τους όρους του δανείου οφείλει να είναι διαβασμένος και να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με συγκεκριμένες προτάσεις.
Οπως είναι φυσικό, οι περισσότεροι δανειολήπτες αιτούνται αλλαγή των ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων. Τις περισσότερες φορές οι τράπεζες αντιπροτείνουν μια περίοδο χάριτος (1-2 χρόνια), όπου ο πελάτης καταβάλλει μόνο τους τόκους. Ως εναλλακτική πρόταση φαντάζει η επιμήκυνση της διάρκειας εξόφλησης του δανείου, ώστε να μειωθεί η μηνιαία δόση και στην καλύτερη περίπτωση η αναστολή των δόσεων έως ότου ο δανειζόμενος αυξήσει τα εισοδήματά του.
Στο ενδεχόμενο ρήξης των σχέσεων με την τράπεζα, το επόμενο βήμα φέρνει τις δυο πλευρές στα δικαστήρια. Συνήθως οι ιδιώτες που δεν μπορούν να καλύψουν τα δάνειά τους προσφεύγουν στο Ειρηνοδικείο. Στις περισσότερες αποφάσεις κερδισμένα έχουν βγει τα νοικοκυριά, αφού αρκετοί είναι οι οφειλέτες με μηδενικά ή χαμηλά εισοδήματα και με ιδιοκτησία μόνο κύριας κατοικίας, που προστατεύεται από τη νομοθεσία. Τη λύση αυτή προτιμούν ολοένα και περισσότεροι, αφού οι εκκρεμείς αιτήσεις προς τα Ειρηνοδικεία έχουν ξεπεράσει τις 150.000.
Το Ειρηνοδικείο, αφού μελετήσει την περιουσιακή κατάσταση του ιδιώτη, προχωρά στη ρύθμιση των δανείων. Εχουν υπάρξει αποφάσεις μερικής διαγραφής του χρέους, με το υπόλοιπο να αποπληρώνεται σε διάστημα που φθάνει έως και τα 20 χρόνια. Μάλιστα, μπορεί να παρασχεθεί και περίοδος χάριτος έως και τέσσερα έτη.
Προτού φτάσουν οι δυο πλευρές στο δικαστήριο, συνήθως υπάρχουν διαπραγματεύσεις για τον εξωδικαστικό συμβιβασμό. Εφόσον υπάρχουν δάνεια από αρκετές τράπεζες, είναι δυνατός ο συμβιβασμός, αν επέλθει συμφωνία πιστωτών με απαιτήσεις άνω του 51% επί των συνολικών οφειλών.
Φώτης Φωτεινός
