Υπερχρεωμένα παραμένουν στο σύνολό τους τα πλουσιότερα κράτη, καθώς το χρέος τους, αν και σταθεροποιείται, παραμένει «σε ιστορικά υψηλά επίπεδα», σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Οπως υπογραμμίζει το ΔΝΤ στην τριμηνιαία έκθεσή του για δημοσιονομικά θέματα, «στις αναπτυγμένες οικονομίες τα πρόσφατα πολιτικά μέτρα» περιοριστικού χαρακτήρα που επιβλήθηκαν «γενικά επέτρεψαν να σταθεροποιηθούν οι λόγοι του χρέους, αλλά οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές παραμένουν αβέβαιες και το χρέος παραμένει σε ιστορικά (υψηλά) επίπεδα». Το Ταμείο, λοιπόν, καλεί τα κράτη να μειώσουν τα ελλείμματά τους περιορίζοντας τις δημόσιες δαπάνες και επιβάλλοντας μέτρα όπως η αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης, αν και αναγνωρίζει ότι οι πολιτικές λιτότητας αναμένεται βραχυπρόθεσμα να επιβαρύνουν τον ρυθμό ανάπτυξης.
Κατά μέσον όρο το δημόσιο χρέος των πλούσιων κρατών αναμένεται, όπως και το 2013, να ανέλθει στο 107,1% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ) τους, προτού υποχωρήσει ελαφρά, κατά 0,2%, το 2015. Συγκριτικά, το χρέος των αναπτυσσόμενων οικονομιών αναμένεται να ανέλθει στο 33,7% του ΑΕΠ τους φέτος.
Η Ιαπωνία βρίσκεται στην αρχή της κατάταξης, καθώς το χρέος της ανέρχεται στο 243,5% επί του ΑΕΠ και ακολουθεί η Ελλάδα με 174,7% επί του ΑΕΠ και η Ιταλία με 134,5% επί του ΑΕΠ. Σύμφωνα με το Ταμείο, τα πράγματα μπορεί να γίνουν ακόμη χειρότερα σε περίπτωση που ενσκήψει αποπληθωρισμός (παρατεταμένη πτώση του δείκτη τιμών καταναλωτή). Μια τέτοια εξέλιξη αναμένεται να μεγεθύνει περαιτέρω το χρέος.
Βραχυπρόθεσμα το ΔΝΤ σημειώνει ότι οι πολιτικές λιτότητας αναμένεται να επιβραδύνουν τον ρυθμό «της πλειονότητας των βιομηχανοποιημένων χωρών», βαρύνοντας στην οικονομική ανάκαμψη.
Πιο μακροπρόθεσμα το Ταμείο καλεί τις πλούσιες χώρες να καταρτίσουν «αξιόπιστα» σχέδια μείωσης των ελλειμμάτων τους και υποστηρίζει ότι η περιστολή των δημόσιων δαπανών ενδέχεται να καταστεί «αναπόφευκτη», με δεδομένα τα πολύ μικρά περιθώρια ελιγμών όσον αφορά τα δημοσιονομικά τους.
Το ΔΝΤ αναφέρει ακόμη ότι θεωρεί πάντα «εφικτή» την εφαρμογή μιας πολιτικής υψηλότερης φορολόγησης των πλουσιότερων πολιτών και των επιχειρήσεων στις αναπτυγμένες οικονομίες. Το Ταμείο είχε προτείνει στο παρελθόν να επιβληθεί έκτακτος φόρος ύψους 10% στις περιουσίες των νοικοκυριών στην ευρωζώνη, αλλά αναγκάστηκε να υπαναχωρήσει λόγω της κατακραυγής που είχε προκαλέσει η πρόταση.
Μαρία Παναγιώτου
