Το άγαλμα που φέρει σημάδια από το πριόνι των αρχαιοκαπήλων και άλλα 190 αντικείμενα σε έκθεση για τον πρώτο ελληνικό πολιτισμό
Από τη
Γιώτα Βαζούρα
Μ πορεί κάποιοι να το έχουν δει πολλές φορές στον Α’ όροφο 
του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, ωστόσο το εντυπωσιακό γυναικείο άγαλμα ύψους 1,40 μέτρων (που αρχικά είχε εντοπιστεί χωρίς πόδια) «κρύβει» στο δεξί χέρι του, κάτω από τον αγκώνα του, μια μικρή αλλά εμφανή χαρακιά. Πρόκειται για το ίχνος πριονιού με το οποίο οι αρχαιοκάπηλοι προσπάθησαν να το τεμαχίσουν (κατά την προσφιλή τακτική τους) προκειμένου να το «μοσχοπουλήσουν» στη μαύρη αγορά.
Αυτή είναι μονάχα μια από τις ιστορίες που συνοδεύουν τα 191 αντικείμενα της νέας μεγάλης έκθεσης του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, η οποία γίνεται για τα 30 χρόνια λειτουργίας του οργανισμού και έχει τον τίτλο «Κυκλαδική κοινωνία 5.000 χρόνια πριν».
Η έκθεση που άνοιξε χθες τις πύλες της για το κοινό περιλαμβάνει τέχνεργα της εποχής, δηλαδή αντικείμενα που φανερώνουν με τον πιο εύγλωττο τρόπο τη δομή της κοινωνίας των Κυκλάδων κατά την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (3200 έως 2000) σε μια περίοδο όπου, όπως επεσήμανε και ο διευθυντής του μουσείου Νίκος Σταμπολίδης, δεν υπάρχουν τεκμήρια γραφής. «Σε μια κοινωνία όπου εμείς σήμερα δεν έχουμε βρει καμία γραπτή πηγή, θέλαμε να μπορέσουμε να διαβάσουμε τα επιτεύγματά τους» ανέφερε.
Συνολικά πέντε θεματικές ενότητες περιλαμβάνονται στην έκθεση, όπου υπάρχουν αντικείμενα από το ίδιο το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, από τα πολιτιστικά ιδρύματα της Νάξου (Απείρανθος), της Σύρου και της Πάρου (98 έργα), από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (24 έργα) αλλά και από το Μουσείο Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου (πέντε έργα).
Ενότητες
Η έναρξη γίνεται με την παρουσίαση ενός ζεύγους πήλινων ειδωλίων: ενός άνδρα και μιας γυναίκας, που αποτελούν τον πυρήνα της ζωής. Εδώ θα δει κάποιος κυκλαδικά ειδώλια ανδρών και γυναικών που σχετίζονται με τη γονιμότητα αλλά και την αναπαραγωγή. Ανάμεσα σε αυτά συγκαταλέγεται και ένα ειδώλιο σε κατάσταση εγκυμοσύνης και ακόμη ένα με «πρωταγωνίστρια» μια γυναίκα σε λοχεία, κάτι που μπορεί να αντιληφθεί κάποιος από τις αυλακώσεις στην κοιλιά.
Στη δεύτερη θεματική, η οποία είναι αφιερωμένη στις ασχολίες, στις τέχνες και τις τεχνικές, θα υπάρχουν ζωόμορφα αγγεία σε σχήμα χοίρων, παραστάσεις κυνηγιού αλλά και ένα εντυπωσιακό αγγείο με ένα αποτύπωμα φύλλου στη βάση του, που διασώθηκε όπως τα απολιθώματα. Σε μια διπλανή προθήκη φιλοξενούνται λίθινα πριονωτά έργα καθώς και άλλα αντίστοιχα εργαλεία (τα οποία χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή αντικειμένων).
Η τρίτη ενότητα μιλά για την κοινωνική ζωή των Κυκλαδιτών. Γι’ αυτό και οι επιμελητές αξιοποιώντας χαρακτηριστικά αντικείμενα, όπως το… γλεντζέδικο ειδώλιο «Εγείρων πρόποσις», τον «Αρπιστή» και τον «Αυλητή», έστησαν μια ομήγυρη, επισημαίνοντας έτσι πόσο μεγάλη σημασία είχαν η μουσική και το ποτό στην πρωτοκυκλαδική κοινωνία.
Ακολουθούν η θεματική για την κοινωνική ιεραρχία (εδώ βλέπουμε σφραγίδες από τη Νάξο αλλά και κοσμήματα) και η ενότητα «Πίστεις και δοξασίες», όπου υπάρχει το περίφημο «αγγείο των περιστεριών», ένα τηγανόσχημο σκεύος με παραστάσεις κυμάτων αλλά και το λεγόμενο αρσενικούδι. Πρόκειται για ένα ειδώλιο, το οποίο τη δεκαετία του ’90 -σε συνεννόηση με την ελληνική Πολιτεία- αγόρασε σε δημοπρασία ο Γιάννης Γουλανδρής.
Οι φωτογραφίες του Μακ Κέιμπ
Παράλληλα με την αρχαιολογική έκθεση παρουσιάζεται και μια σειρά φωτογραφιών του φιλέλληνα δημιουργού Ρόμπερτ Μακ Κέιμπ, από την εποχή των ταξιδιών του στην Ελλάδα, το ’50 και το ’60
