Αν είχαμε αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που δημιούργησαν οι μετά το 1989 γεωπολιτικές εξελίξεις στη βαλκανική, οι νέοι των βαλκανικών χωρών θα μετείχαν της ελληνικής παιδείας… με προφανή τα αμοιβαία οφέλη
Στο περιοδικό του ΟΔΕΓ «Ελληνική διεθνής γλώσσα» είχε αναδημοσιευτεί πριν από χρόνια άρθρο του καθηγητή Γ. Μπαμπινιώτη με τίτλο «Αρσάκεια δίγλωσσα σχολεία στα Βαλκάνια», στο οποίο γινόταν ανάλυση του τρόπου λειτουργίας του «Ελληνοαλβανικού Αρσάκειου Κολλεγίου» στα Τίρανα.
- Του Δημήτρη Γαρούφα*
Απαντώντας δε σε υποθετικό ερώτημα γιατί δεν ιδρύονται αντίστοιχα σχολεία στις πρωτεύουσες άλλων βαλκανικών χωρών, απάντησε ότι «η ελληνική Πολιτεία δεν έχει ποτέ ασχοληθεί με ένα τέτοιο ουσιαστικό, σοβαρό, μακροπρόθεσμο δημιουργικό σχεδιασμό».
Επισήμανε δε ότι με ίδρυση τέτοιων σχολείων θα επιτυγχάναμε να στήσουμε γέφυρες παιδείας, φιλίας και πολιτισμού με τις γειτονικές χώρες, με προφανή αμοιβαία οφέλη, και ότι θα ήταν ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να προσελκύσει κάποιος νέους σε όλα τα Βαλκάνια «να μετέχουν της ελληνικής παιδείας».
Εχοντας ταξιδέψει κατ’ επανάληψη σε όλες τις βαλκανικές χώρες, προσκεκλημένος σε εκδηλώσεις των ελληνικής καταγωγής πληθυσμών που υπάρχουν σε αυτές αλλά και ως μέλος στην ελληνική αντιπροσωπία της «Ενωσης βαλκανικών δικηγορικών συλλόγων» επί 13 χρόνια (1995-2008), επισημαίνω «μετά λόγου γνώσεως» ότι μετά το 1990 οι νέοι στα Βαλκάνια ήθελαν να μάθουν ελληνικά. Αυτή η επιθυμία υπήρχε και γιατί ελκύει ο ελληνικός πολιτισμός αλλά κυρίως γιατί στα Βαλκάνια δραστηριοποιούνταν χιλιάδες ελληνικές επιχειρήσεις που δημιούργησαν χιλιάδες θέσεις εργασίας και όσοι ήξεραν ελληνικά προσλαμβάνονταν κατά προτεραιότητα σε αυτές τις επιχειρήσεις με μισθό υψηλότερο του κατά τόπο εθνικού μέσου όρου.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι νέοι να αναζητούν με κάθε τρόπο πιστοποιημένη διδασκαλία ελληνικής γλώσσας κι έτσι όπως έγραφε σε άρθρο της στο περιοδικό «Ελληνική διεθνής γλώσσα» του ΟΔΕΓ (έτος 16ο, τόμος Ζ.τ.8., σελ. 408) η Στόινα Πορεμάνσκα, πρόεδρος τότε στο τμήμα Νεοελληνικής Φιλολογίας, που ιδρύθηκε από το Πανεπιστήμιο Σόφιας το 1993, στο τμήμα αυτό εισάγονταν κάθε χρόνο 25 άτομα, αλλά για αυτές τις 25 θέσεις οι υποψήφιοι το έτος 2002 ήταν 2.682 άτομα, ενώ για το αντίστοιχο τμήμα Αγγλικής Φιλολογίας μόνο περίπου 800.
Δηλαδή, οι ενδιαφερόμενοι για το τμήμα Νεοελληνικής Φιλολογίας ήταν τριπλάσιοι εν σχέσει με αυτούς που ενδιαφέρονταν για το τμήμα Αγγλικής Φιλολογίας και η ίδια επιθυμία υπήρχε και στην Αλβανία αλλά και στα Σκόπια, όπου, π.χ., στο Μοναστήρι το 2013 υπήρχαν τρία ιδιωτικά φροντιστήρια διδασκαλίας ελληνικής γλώσσας, ενώ οι νέοι της γειτονικής χώρας συμμετέχοντας στήριξαν και τα φροντιστήρια διδασκαλίας ελληνικής γλώσσας, που είχαν ιδρύσει φορείς από τη Θεσσαλονίκη, όπως το σωματείο ΑΕΡΟΠΟΣ και ο σύλλογος Μοναστηριωτών Θεσσαλονίκης
Η γλώσσα
Δυστυχώς, από έλλειψη οράματος αυτών που διαχρονικά άσκησαν εξουσία στη χώρα μας δεν αξιοποιήθηκαν οι ευκαιρίες που δημιούργησαν οι μετά το 1989 γεωπολιτικές εξελίξεις και το ενδιαφέρον των νέων στις βαλκανικές χώρες για την ελληνική γλώσσα σε αντίθεση με την Τουρκία, που ιδρύει τουρκικά σχολεία σε όλες τις βαλκανικές χώρες. Ενδεικτικά αναφέρω ότι όταν ιδρύθηκε το ελληνικό σχολείο στην Κορυτσά (υψηλού επιπέδου με καταβολή και συμβολικών διδάκτρων) η Τουρκία ίδρυσε αντίστοιχο στο οποίο όχι μόνο δεν καταβάλλουν δίδακτρα οι μαθητές, αλλά λαμβάνουν και επίδομα, με αποτέλεσμα και παιδιά χριστιανικών οικογενειών να φοιτούν στο τουρκικό σχολείο.
Ανέφερα ενδεικτικά όλα αυτά για να τονίσω τις δυνατότητες του Ελληνισμού στα Βαλκάνια, που, αν υπήρχε όραμα από το 1990 και είχαμε ιδρύσει κάτι σαν το Ινστιτούτο «Γκαίτε» με παραρτήματα σε μεγάλες βαλκανικές πόλεις, η ελληνική γλώσσα θα έτεινε να καταστεί γλώσσα εργασίας στα Βαλκάνια, αλλά δεν αξιοποιήθηκε η ιστορική ευκαιρία που δημιούργησαν οι γεωπολιτικές εξελίξεις. Αν είχαμε αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που δημιούργησαν οι μετά το 1989 γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη βαλκανική περιοχή, θα είχαμε στήσει πολλές γέφυρες παιδείας, φιλίας, πολιτισμού και οι νέοι των βαλκανικών χωρών θα μετείχαν της ελληνικής παιδείας, με προφανή τα αμοιβαία οφέλη.
*Πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης
