Η Ελλάδα επέλεξε συνειδητά να μην υπερασπιστεί τους Ελληνες αγρότες. Η ελληνική γραφειοκρατία στις Βρυξέλλες, στελεχωμένη από πολιτικούς γόνους, είναι πολύ καλά αμειβόμενη για να παράγει εθνικό συμφέρον
Η συμφωνία Ευρωπαϊκής Ενωσης – Mercosur δεν είναι απλώς ένα εμπορικό κείμενο γραμμένο στη γλώσσα των δασμών και των ποσοστώσεων. Είναι το ιστορικό σημείο εξαφάνισης της Ελλάδας. Δεν αφορά το «άνοιγμα αγορών», ούτε τα brand names ούτε τους εξαγωγικούς μύθους. Αφορά τη Γη.
- Του Αλκιβιάδη Κεφαλά*
Και τη στιγμή που μια χώρα με ιστορία χιλιάδων ετών αγροτικής συνέχειας αποκόπτεται θεσμικά από τη σχέση της με αυτήν, η χώρα χάνεται. Η Ελλάδα δεν είναι βιομηχανική δύναμη. Δεν είναι Γερμανία, ούτε Ιταλία. Δεν έχει αυτοκινητοβιομηχανία, μηχανολογικούς κολοσσούς, βαριά χημική παραγωγή που περιμένει να βρει διέξοδο στη Λατινική Αμερική. Τα ελληνικά εμπορεύματα προς τις χώρες της Mercosur κινούνται γύρω στα 30-35 εκατ. δολάρια ετησίως, ένα στατιστικό σφάλμα μπροστά στα δισεκατομμύρια των βιομηχανικών εξαγωγών του ευρωπαϊκού πυρήνα.
Ακόμη κι αν, θεωρητικά, διπλασιαστούν, δεν αλλάζει τίποτα δομικά. Η Ελλάδα δεν μπορεί να ανταγωνιστεί την Ιταλία, ούτε να γίνει «παίκτης» σε μια Ευρωπαϊκή Ενωση που σχεδιάστηκε για τους άλλους. Αντίθετα, έχει μικρή κλίμακα, δύσκολη γεωμορφολογία, υψηλό κόστος παραγωγής και μια αγροτική οικονομία που επιβιώνει ήδη οριακά, σχεδόν αποκλειστικά μέσω επιδοτήσεων. Αυτό δεν είναι μυστικό, είναι επίσημη παραδοχή της ίδιας της Ε.Ε. Μετά την είσοδο της χώρας στην Ε.Ε., χωρίς την ΚΑΠ η ελληνική ύπαιθρος θα είχε ήδη ερημωθεί.
Σε αυτό το εύθραυστο οικοδόμημα έρχεται να προστεθεί μια συμφωνία που, όσο κι αν παρουσιάζεται ως «ισορροπημένη», εισάγει κατάρρευση στις τιμές και στη βιωσιμότητα του παραγωγού στην Ελλάδα. Γιατί τότε συναίνεσε η Ελλάδα; Η απάντηση δεν βρίσκεται στα «οφέλη για τους Ελληνες αγρότες». Αυτά είναι τα πολιτικά προσχήματα της Ν.Δ. Βρίσκεται αλλού. Η συμφωνία αυτή δεν έγινε για χώρες σαν την Ελλάδα.
Εγινε για να ανοίξουν αγορές στη Λατινική Αμερική για τα βιομηχανικά προϊόντα του ευρωπαϊκού Βορρά και του ιταλογερμανικού άξονα. Η Ελλάδα επέλεξε συνειδητά να μην υπερασπιστεί τους Ελληνες αγρότες. Η ελληνική γραφειοκρατία στις Βρυξέλλες, στελεχωμένη από πολιτικούς γόνους, είναι πολύ καλά αμειβόμενη για να παράγει εθνικό συμφέρον. Το πιο σκοτεινό, όμως, σημείο δεν τίθεται ποτέ θεσμικά, αλλά αιωρείται κοινωνικά. Ποιοι ωφελούνται; Η συμφωνία δεν πλήττει όλους το ίδιο. Δεν πλήττει τους μεγάλους εισαγωγείς, τις αλυσίδες τροφίμων, τους μεσάζοντες, ούτε εκείνους που έχουν ήδη αποσυνδεθεί από την πρωτογενή παραγωγή. Αντίθετα, τους ευνοεί. Οσο συμπιέζεται ο παραγωγός τόσο ενισχύεται η έξοδός του από τη γη.
Η ιστορία δείχνει ότι κάθε αντίστοιχη «μεταρρύθμιση» οδηγεί σε συγκέντρωση γης που εγκαταλείπεται, που αλλάζει χέρια, που παύει να καλλιεργείται από εκείνον που ζει πάνω της. Σε αυτό το πλαίσιο, τα περί «brand name» και γεωγραφικών ενδείξεων είναι παραπλανητικά. Δεν σώζουν τον ελαιώνα του μικρού παραγωγού, ούτε το μαντρί στο βουνό ούτε το αμπέλι που δεν μπορεί να αντέξει άλλη μία πτώση τιμής. Αφορούν λίγους, εξαγωγικούς, κεφαλαιοποιημένους παίκτες. Αφορά την Ιταλία και τη Γερμανία. Οχι την ελληνική παραγωγή. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το ιστορικό ρήγμα.
Για πρώτη φορά, με καθαρό και θεσμικό τρόπο η Ελλάδα αποδέχεται μια ευρωπαϊκή στρατηγική που διώχνει τον Ελληνα από τη γη του, όπως τον διώχνει από το σπίτι του. Εδώ και χιλιάδες χρόνια ο Ελληνας πολεμούσε για να υπερασπίσει το χωράφι του. Σήμερα τον διώχνουν χωρίς σφαίρες, χωρίς όπλα, χωρίς θόρυβο. Χωρίς χωράφια, δεν υπάρχει ύπαιθρος, χωρίς ύπαιθρο δεν υπάρχει Ελλάδα. Αυτός είναι ο πραγματικός τίτλος, ούτε σπίτι ούτε χωράφι. Ενας λαός που χάνει τη γη του, δεν «εκσυγχρονίζεται».
Απογυμνώνεται από τα πάντα επειδή δεν έχει τίποτα να υπερασπιστεί. Ποτέ ιστορικά δεν υπήρξε πιο ανθελληνική πράξη εντός των πυλών. Η ψυχή της Ελλάδας είναι οι αγρότες. Αυτή την ψυχή θέλει να σβήσει ο αντινατιβισμός της ελίτ των Βρυξελλών. Είναι επιλογή που διώχνει τους Ελληνες για να έλθουν άλλοι.
*Διδάκτωρ Φυσικής του πανεπιστημίου του Μάντσεστερ, UK, τ. διευθυντής Ερευνών του
Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών
