• Μέσα σε ελάχιστες ημέρες η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με τέσσερις διαφορετικές υποθέσεις, από τέσσερις διαφορετικές κατευθύνσεις. Και το ανησυχητικό είναι ότι, όταν τοποθετηθούν η μία δίπλα στην άλλη, αποκαλύπτουν πόσο εύκολα τρίτοι επιχειρούν πλέον να δοκιμάσουν τις ελληνικές αντοχές.
- Του Ανδρέα Καψαμπέλη
• Στην Κωνσταντινούπολη, σε έναν από τους πλέον πολυσύχναστους σταθμούς, εμφανίζεται χάρτης του «Εθνικού Ορκου», με τη Δυτική Θράκη, ελληνικά νησιά και ολόκληρη την Κύπρο βαμμένα στα τουρκικά χρώματα. Δεν πρόκειται για κάποια ανάρτηση ενός ανώνυμου εθνικιστή. Πρόκειται για εικόνα σε δημόσιο χώρο, η οποία μεταφέρει στην καθημερινότητα του Τούρκου πολίτη το αναθεωρητικό αφήγημα που η Αγκυρα καλλιεργεί εδώ και χρόνια.
• Στο Συμβούλιο της Ευρώπης, την ίδια ώρα, ανοίγει από άλλη πόρτα συζήτηση για τη «βλάχικη κληρονομιά της Ελλάδας», προκαλώντας την οργή των ίδιων των Βλαχόφωνων Ελλήνων, οι οποίοι διαμηνύουν ότι δεν χρειάζονται ξένους «προστάτες». Τέτοιες διατυπώσεις, όταν εγκαθίστανται σε διεθνή κείμενα, μπορεί αύριο να αποτελέσουν πρώτη ύλη για ζητήματα που σήμερα δεν υφίστανται. Οι εθνικές κερκόπορτες σπανίως ανοίγουν διάπλατα. Συνήθως ξεκινούν από μια φράση που κάποιος δεν θεώρησε αρκετά σημαντική.
• Στη Σαουδική Αραβία, όπου η Ελλάδα έστειλε Patriot για να συνδράμει στην άμυνα του βασιλείου, διαμορφώνεται τώρα μια νέα πραγματικότητα με την ανάπτυξη τουρκικών και πακιστανικών δυνάμεων. Η εικόνα είναι τουλάχιστον παράδοξη: ελληνικό αντιαεροπορικό σύστημα βρίσκεται εκεί για την προστασία της Σαουδικής Αραβίας, ενώ η Τουρκία ενισχύει το στρατιωτικό αποτύπωμά της στην ίδια αρχιτεκτονική ασφαλείας.
• Και στα Σκόπια εμφανίστηκε χθες βράδυ σε αγώνα μπάσκετ πανό με χάρτη που απλώνει το γειτονικό κράτος έως τη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική. Οκτώ χρόνια μετά τις Πρέσπες, που υποτίθεται ότι θα έκλειναν τους λογαριασμούς του παρελθόντος, ο αλυτρωτισμός εξακολουθεί να βρίσκει χώρο στις εξέδρες.
• Τέσσερις υποθέσεις διαφορετικής προέλευσης και βαρύτητας που έχουν έναν εξαιρετικά δυσάρεστο κοινό παρονομαστή, τουτέστιν η ελληνική εξωτερική πολιτική καλείται συνεχώς να απαντά σε ατζέντες που γράφουν άλλοι. Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα της εποχής Γεραπετρίτη. Διπλωματία δεν είναι οι φωτογραφίες, χαμόγελα και διαβεβαιώσεις ότι οι σχέσεις βελτιώνονται, αλλά η ικανότητα μιας χώρας να προλαβαίνει δυσμενείς εξελίξεις, να αποκρούει εγκαίρως επικίνδυνες διατυπώσεις και να δημιουργεί κόστος σε όποιον αμφισβητεί τα συμφέροντά της.
• Για χρόνια ακούμε για «ήρεμα νερά», «γέφυρες» και «θετική ατζέντα». Τώρα αρχίζει να φαίνεται ο λογαριασμός: χάρτες στην Κωνσταντινούπολη, «βλάχικο» παράθυρο στο Συμβούλιο της Ευρώπης, τουρκικές δυνάμεις εκεί όπου βρίσκονται ελληνικοί Patriot και νέοι αλυτρωτικοί χάρτες στα Σκόπια. Και όσο η Αθήνα καμαρώνει επειδή δεν «τσιμπάει» τόσο οι άλλοι ανοίγουν θέματα, ζωγραφίζουν χάρτες και μετακινούν λίγο λίγο τη γραμμή. Στο τέλος, από τα περίφημα «ήρεμα νερά» του κ. Μητσοτάκη θα μείνει μόνο η… ελληνική υποχώρηση. Και αυτή δεν θα χρειαστεί καν χάρτη για να αποτυπωθεί.
Από τη στήλη «Ο κοριός» της «δημοκρατίας»
