Ο «Χρυσός Αλέξανδρος» ταξίδεψε φέτος στη Δανία και μέσα από αυτό το βραβείο επιβεβαιώνεται ο χαρακτήρας του 53ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου, που εμπνεύστηκε από τον ουμανισμό. «Η πειρατεία» του 35χρονου Δανού Τομπίας Λίντχολμ, που συγκλόνισε τους θεατές για την επιμονή πάνω στην ανθρώπινη αξία, χειροκροτήθηκε στο κατάμεστο Ολύμπιον. Οι ήρωες, το σενάριο (που θέλει ένα φορτηγό πλοίο να πέφτει στα νύχια Σομαλών πειρατών) και η σκηνοθετική ματιά φαίνεται ότι έκαναν το θαύμα τους. Η βράβευση πραγματοποιήθηκε από τη γυναίκα του Θόδωρου Αγγελόπουλου, Φοίβη, η οποία ανέβηκε στη σκηνή φανερά συγκινημένη καθώς το όνομα του Ελληνα σκηνοθέτη συνόδευσε τον τίτλο του «Χρυσού Αλέξανδρου» τιμώντας τη μνήμη του. «Αυτό το φεστιβάλ είναι το σπίτι μας» είπε με βαριά ανάσα και φορώντας ακόμη τα μαύρα. Ο «Αργυρός Αλέξανδρος» απονεμήθηκε στην ταινία «Μούχλα» του Τούρκου Αλί Αϊντίν, το οποίο παρέλαβε ο μοντέρ της ταινίας με ιδιαίτερο χιούμορ. Ο άνθρωπος που έκλεψε όμως την παράσταση ήταν ο Ισραηλινός Αμίρ Μανόρ, κερδίζοντας τον «Χάλκινο Αλέξανδρο» με τον «Επίλογο». Ο ίδιος απέσπασε ακόμη το βραβείο της Βουλής των Ελλήνων «Ανθρώπινες αξίες», εκείνο του καλύτερου σεναρίου και αυτό του κοινού από το διεθνές διαγωνιστικό τμήμα. Ο Ισραηλινός κινηματογραφιστής, που εστίασε σε ήρωες με διανοουμενίστικη φυσιογνωμία σε μια κοινωνία φθοράς, κατάφερε να κλέψει την παράσταση και να κερδίσει την εμπιστοσύνη κριτών και κινηματογραφόφιλων και υπήρξε ένας από τους ελάχιστους δημιουργούς που παρέλαβαν το βραβείο τους αυτοπροσώπως. «Νιώθω ότι η οικογένειά μου προέρχεται από εδώ» είπε για τη Θεσσαλονίκη λίγο προτού αποχωρήσει τελευταία φορά από τη σκηνή ο Αμίρ Μανόρ. Το βραβείο σκηνοθεσίας πάντως πήγε στον Αντόνιο Μέντεθ Εσπάρθα για το «Εδώ κι εκεί», την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του δημιουργού, στην οποία κάνει χρήση μιας κινηματογραφικής αφήγησης δικής του εμπνεύσεως. Οσο για τη γυναικεία και ανδρική ερμηνεία που ενθουσίασαν στο 53ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου, αυτές ήταν της Γιούλια Κιγιόβσκα για το «Loving» του Πολωνού Σλάβομιρ Φαμπίτσκι και του Γιάννη Παπαδόπουλου -αντίστοιχα- για το «Αγόρι τρώει το φαγητό του πουλιού» του Εκτορα Λυγίζου. Καλύτερη ελληνική ταινία ψηφίστηκε από το κοινό το «Papadopoulos and sons» του Μάρκου Μάρκου.
Η διοργάνωση
Οι άνθρωποι που «έντυσαν» την τελετή λήξης ήταν επιλεγμένοι. Μόλις χαμήλωσαν τα φώτα, το πιάνο έδωσε τον ρυθμό και η Ηρώ έφερε τη δέουσα αρμονία στην ατμόσφαιρα. Με ισπανικές αράδες στο μικρόφωνο και τα δάχτυλα στα πλήκτρα να συνοδεύουν με μαεστρία, η ερμηνεύτρια συνεπήρε τους πάντες, ενώ η κορύφωση επήλθε με το «Αυτή η νύχτα μένει» του Σταμάτη Κραουνάκη. Επειτα το πιάνο παραμερίστηκε στη γωνιά του και η σκηνή φωτίστηκε. Την παρουσίαση έκανε η ηθοποιός Στεφανία Γουλιώτη με σκέρτσο και χάρη, έχοντας κατακτήσει πέρυσι το βραβείο καλύτερης γυναικείας ερμηνείας στην ταινία «Jace» του Μενέλαου Καραμαγγιώλη. Μαζί με τον πρόεδρο της κριτικής επιτροπής του Διεθνούς Διαγωνιστικού Τμήματος Τόμας Ελζεσερ, επίτιμο καθηγητή στο τμήμα Κινηματογράφου και Τηλεόρασης στο πανεπιστήμιο του Αμστερνταμ, υποδέχτηκαν στη διάρκεια της απονομής προξένους, συντελεστές και δημιουργούς. Για την επιτυχία της διοργάνωσης μίλησε από το βήμα ο διευθυντής του φεστιβάλ Δημήτρης Εϊπίδης κάνοντας λόγο για 90% πληρότητα στις αίθουσες και ανθρώπους που ταξίδεψαν από την υπόλοιπη Ελλάδα και το εξωτερικό για να παρακολουθήσουν 150 ταινίες από 54 χώρες και μια σειρά από αφιερώματα και παράλληλες εκδηλώσεις. «Πρωταγωνιστής του 53ου Φεστιβάλ ήταν ο άνθρωπος, σε έργα που εμπνέουν, ασυμβίβαστα και αποκαλυπτικά, που μας δίνουν δύναμη να ελπίζουμε σε ένα καλύτερο αύριο» δήλωσε ο ίδιος. Αψηφώντας κάθε φυλετική διάκριση, γλωσσική διαφορά, ιδιορρυθμία στην κουλτούρα και τη φιλοσοφία ζωής, η τελετή λήξης σημαδεύτηκε από την προβολή της νοτιοκορεάτικης ταινίας του Hong Sang-soo «Στη χώρα των άλλων» ως απτού παραδείγματος του σύγχρονου κορεατικού σινεμά.
Διαμαρτυρία στο κόκκινο χαλί
Μισή ώρα πριν από την έναρξη της τελετής τα πανό και τα συνθήματα θύμισαν την άλλη πλευρά των ανθρώπων της πόλης. Ενταση, ατάκες απόγνωσης και φανερή αμηχανία δημιούργησαν ένα κλίμα αποκρουστικό, το οποίο αναστάτωσε κυρίως τους διοργανωτές, που φοβήθηκαν την πρόκληση επεισοδίων. Δεκάδες εργολαβικοί υπάλληλοι καθαριότητας, συντήρησης και φύλαξης του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου και φοιτητές που στηρίζουν τον αγώνα τους βρέθηκαν στην είσοδο του Ολύμπιον. Διεκδικώντας τα δεδουλευμένα τους οδηγήθηκαν σε αυτή την παρέμβαση με στόχο τη γνωστοποίηση του προβλήματός τους στο ευρύ κοινό. Λίγο αργότερα, κι ενώ ο κόσμος εισερχόταν στην αίθουσα, οι διαμαρτυρόμενοι μπήκαν επίσης στον ίδιο χώρο και ανάρτησαν πάνω στη σκηνή πανό. «Ο αγώνας τους είναι και ο δικός μας αγώνας. Εξω οι εργολαβίες από το πανεπιστήμιο». Οι εργολαβικοί υπάλληλοι ανέγνωσαν τα αιτήματά τους για κάμποση ώρα και μοίρασαν φυλλάδια. Το κοινό, που ξαφνιάστηκε από την εξέλιξη της βραδιάς, επιδοκίμασε την παρέμβαση.
Ελένη Σκάρπου
