Η «δημοκρατία» ολοκληρώνει την έρευνά της (προς το παρόν) και αναμένει από τη Δικαιοσύνη την εξέλιξη της υπόθεσης • Πολλοί γονείς δεν είχαν καν ενημερωθεί ότι μπορούσαν να δωρίσουν το δείγμα σε δημόσια τράπεζα
ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΕΡΟΣ
Της
Μαρίας Παναγιώτου
Οταν τον Οκτώβριο του 1988 η δρ Ελιάν Γκλούγκμαν πραγματοποιούσε την πρώτη θεραπεία με βλαστοκύτταρα στον μικρό Μάθιου Φάροου από τη Βόρεια Καρολίνα των Ηνωμένων Πολιτειών, προφανώς και γνώριζε ότι εκείνη τη στιγμή εφάρμοζε κάτι ανεπανάληπτο στα ιατρικά χρονικά. Εκείνο που ίσως δεν γνώριζε ήταν ότι η συγκεκριμένη θεραπεία θα άνοιγε τις πύλες για μια τεράστια βιομηχανία, στη βάση της οποίας βρίσκεται η ελπίδα για ίαση αλλά και για μακροζωία και ευεξία, καθώς η μέθοδος βρίσκει πλέον εφαρμογές στην αναγεννητική ιατρική.
Στη Γαλλία, απ’ όπου η δρ Γκλούγκμαν κατάγεται και όπου πραγματοποίησε εκείνη την πρώτη θεραπεία, σήμερα απαγορεύεται διά νόμου η λειτουργία ιδιωτικών τραπεζών φύλαξης βλαστοκυττάρων. Η ίδια η δρ Γκλούγκμαν στις αρχές της δεκαετίας που διανύουμε διατύπωνε με σαφήνεια στις συνεντεύξεις της την άποψη ότι η οικογενειακή φύλαξη αιμοποιητικών βλαστοκυττάρων είναι απάτη, καθώς είναι απειροελάχιστες οι πιθανότητες να φανούν χρήσιμα. Αντίθετα, προωθούσε τη φύλαξη βλαστοκυττάρων σε δημόσιες τράπεζες, από όπου μπορεί κανείς να βρει ιστοσυμβατό δότη, εάν χρειαστεί θεραπεία με βλαστοκύτταρα. Σήμερα, πάντως, βρίσκουμε το όνομα της δρος Γκλούγκμαν σε μεγάλη ιδιωτική τράπεζα φύλαξης βλαστοκυττάρων των ΗΠΑ, την CORD:USE, στην οποία είναι μάλιστα υπεύθυνη για την επέκτασή της παγκοσμίως.
Θεωρούμε πως θα ήταν επικίνδυνο, μέσα από αυτήν την έρευνα, να εκφέρουμε άποψη σε σχέση με την επιστημονική χρησιμότητα των ιδιωτικών τραπεζών φύλαξης. Ακόμη κι αν οι πιθανότητες να είναι τελικά ωφέλιμο το δείγμα που έχει κρυοσυντηρηθεί για το ίδιο το παιδί από το οποίο προέρχεται ή για κάποιο άλλο μέλος της οικογένειας είναι απειροελάχιστες, δεν μπορεί κανείς να στερήσει από μια οικογένεια αυτήν τη δυνατότητα. Πολλώ δε μάλλον όταν το ίδιο το κράτος δεν απαγορεύει τη λειτουργία των ιδιωτικών τραπεζών, παίρνοντας έτσι σαφή θέση.
Κανείς, όμως, δεν μπορεί να αμφισβητήσει και τη μεγαλειώδη κίνηση της δωρεάς ομφαλοπλακουντιακού αίματος, η οποία πραγματικά μπορεί να σώσει πολλές ζωές. Η μεγαλοψυχία ενός ανθρώπου που κατοικεί χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά μαζί με την τύχη της ιστοσυμβατότητας αποτελεί πραγματική ευλογία. Αυτό, όμως, για το οποίο είμαστε σίγουροι είναι πως οι γονείς παραμένουν απροστάτευτοι ανάμεσα στην εγκληματική ανυπαρξία του κράτους και στα οικονομικά συμφέροντα που ταλανίζουν τον χώρο, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα, και βασανίζονται να καταλήξουν ποια απόφαση ταιριάζει καλύτερα στους ίδιους και στην οικογένειά τους.
Στη διάρκεια αυτής της έρευνας μιλήσαμε με πολλούς γονείς. Με γονείς που πήραν την απόφαση να δώσουν τα βλαστοκύτταρα των παιδιών τους σε ιδιωτικές ή δημόσιες τράπεζες. Αλλά και με γονείς που δεν έκαναν τίποτε από τα δύο. Πολλοί από αυτούς μας είπαν πως δεν επέλεξαν να δώσουν το δείγμα ιδιωτικά, αλλά δεν ενημερώθηκαν για τη δυνατότητα να δωρίσουν το δείγμα σε δημόσια τράπεζα, αλλιώς θα το είχαν κάνει. Κι αυτό είναι, αδιαμφισβήτητα, έγκλημα για το δημόσιο συμφέρον.
Τα συμφέροντα
Είναι προφανές ότι πολλά πράγματα στον ιδιωτικό τομέα υπαγορεύονται από το κέρδος. Κι αυτό δεν είναι κακό. Οταν, όμως, αυτό γίνεται στον ευαίσθητο χώρο της υγείας, τότε τα πράγματα είναι σοβαρά. Από αυτή τη διαπίστωση, όμως, δεν ξεφεύγει ούτε ο χώρος της δημόσιας υγείας, που πλήττεται από σειρά προσωπικών συμφερόντων και φιλοδοξιών.
Στη διάρκεια της έρευνάς μας λάβαμε αρκετές καταγγελίες, που ανέφεραν πως σε μία εκ των τριών δημόσιων τραπεζών δουλεύει υπάλληλος φαρμακευτικής εταιρίας, προωθώντας προφανώς τα οικονομικά συμφέροντα της συγκεκριμένης.
Οι καταγγελίες ανέφεραν ακόμη πως παλαιότερα δούλευαν εκεί και άλλοι υπάλληλοι φαρμακευτικών εταιριών και ότι ακόμη και σήμερα συγγενικό πρόσωπο του επικεφαλής της τράπεζας εργάζεται σε φαρμακευτική. Γι’ αυτό και ο ίδιος ο επικεφαλής προωθεί τα συμφέροντα της συγκεκριμένης εταιρίας.
Επιβεβαιώσαμε τις καταγγελίες, μιλώντας με ανθρώπους που εργάζονται στη συγκεκριμένη τράπεζα.
Κλείνοντας, λοιπόν (προς το παρόν τουλάχιστον), αυτήν την έρευνα, θα προτείναμε η εισαγγελική έρευνα να στραφεί προς όλες τις κατευθύνσεις και να «καθαρίσει» έναν ευαίσθητο χώρο που έχει κυριολεκτικά αφεθεί στο έλεος της κερδοσκοπίας και του αριβισμού.
Διαβάστε παρακάτω τη συνέχεια:
Τα λουκέτα δεν ξεκίνησαν με τη Stem-HealthΤα λουκέτα δεν ξεκίνησαν με τη Stem-Health
H Stem-Health δεν ήταν προφανώς η πρώτη εταιρία που σταμάτησε να λειτουργεί. Οπως αναφέραμε πολλές φορές στη διάρκεια αυτής της έρευνας, έως το 2010 λειτουργούσαν στη χώρα μας πάνω από 20 ιδιωτικές τράπεζες, ενώ σήμερα δεν ξεπερνούν τις δέκα. Προφανώς, το ίδιο έργο έχει επαναληφθεί αρκετές φορές μέσα στα χρόνια.
Μόλις λίγους μήνες πριν από το «σκάσιμο» της Stem-Health, είχε κλείσει ακόμη μία τράπεζα στη Θεσσαλονίκη και τα δείγματα είχαν μεταφερθεί σε ιδιωτικές τράπεζες· ήσυχα και χωρίς δημοσιότητα. Ο θόρυβος που προκάλεσε το e-mail του Νίκου Νικολαΐδη, πρώην διευθύνοντος συμβούλου και νυν ιδιοκτήτη της Stem-Health, προς τους γονείς, με το οποίο τους ενημέρωνε πως πρέπει να φροντίσουν οι ίδιοι για το μέλλον των δειγμάτων που έχουν στην εταιρία του, προκάλεσε τεράστιο θόρυβο, την παρέμβαση από τον Συνήγορο του Καταναλωτή, ένα πόρισμα του Σώματος Ελεγκτών Υπηρεσιών Υγείας (ΣΕΥΠ), μία εισαγγελική έρευνα, διώξεις εις βάρος 19 ατόμων σε βαθμό κακουργήματος και την έναρξη συμπληρωματικής έρευνας για ευθύνες υπαλλήλων του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ) ως προς το εάν άσκησαν πράγματι τον εποπτικό ρόλο με τον οποίο ήταν επιφορτισμένοι ή διέπραξαν το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος. Στη διάρκεια της έρευνάς μας προσπαθήσαμε πολλές φορές να επικοινωνήσουμε με στελέχη του ΕΟΜ, αλλά δυστυχώς δεν ανταποκρίθηκαν στα μηνύματά μας.
