Περίπου μισό αιώνα ταξίδευαν στα μέρη όπου οι Ελληνες στο παρελθόν μεγαλούργησαν. Επισκέφτηκαν τους τόπους των Ελλήνων, αναζήτησαν τα αντικείμενά τους, τριγύρισαν σε γειτονιές
και δρομάκια, βρέθηκαν σε παζάρια και ξόδεψαν μια ολόκληρη περιουσία στην προσπάθειά τους, αφενός, να κρατήσουν ζωντανές τις μνήμες και τα έθιμα των Ποντίων, των Μικρασιατών, των κατοίκων της ανατολικής Θράκης και, αφετέρου, να κληροδοτήσουν όλες τις εμπειρίες από τα ταξίδια τους στη νέα γενιά.
Ο Νίκος και η Αφροδίτη Τελίδη είναι ένα ζευγάρι που μόνο άγνωστο δεν είναι στους κατοίκους του Δήμου Πυλαίας – Χορτιάτη, στη Θεσσαλονίκη. Ασχολήθηκαν με τα κοινά, θέλησαν να βοηθήσουν τον τόπο τους, καταπιάστηκαν με τις τέχνες, τον πολιτισμό και τον αθλητισμό, και εδώ και έναν χρόνο δώρισαν στο Πανόραμα σχεδόν το σύνολο της συλλογής τους με αντικείμενα της καθημερινότητας των προηγούμενων αιώνων.
Στο κάτασπρο κτίριο του Λαογραφικού Μουσείου Πανοράματος, όπου φιλοξενείται η συλλογή του ζεύγους Τελίδη, στην οδό 28ης Οκτωβρίου 10, μπορεί κανείς να βρει χρηστικά αντικείμενα, χρυσοκέντητες φορεσιές του 18ου, του 19ου και του 20ού αιώνα, οικιακά σκεύη, αγροτικά εργαλεία, όπλα, ένα μαγκάλι από την Τραπεζούντα του 1913, σεντούκι ηλικίας 250 ετών, γραφομηχανές, φωτογραφικές μηχανές, ένα ξίφος του 1821, βυζαντινά χαρτονομίσματα και δεκάδες άλλα εκθέματα, τα οποία αγόρασαν ένα προς ένα ο Νίκος και η Αφροδίτη Τελίδη. «Η συλλογή μας ξεκίνησε το 1965. Εχουμε ξοδέψει πολλά εκατομμύρια δραχμές για να τα αποκτήσουμε» λέει στη «δημοκρατία» ο 89χρονος σήμερα Πανοραμίτης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συλλογή ξεπερνά τα 1.200 αντικείμενα, από τα οποία περίπου 800 βρίσκονται στο μουσείο. «Εχουμε ταξιδέψει σε όλη την Ελλάδα, στη Μικρά Ασία, στην Καππαδοκία, στον Πόντο, στο Αϊβαλί, στη Βουλγαρία, στη Ρωσία, στη Ρουμανία, στη Γεωργία, στην Τουρκία. Πολλές φορές κοντέψαμε να πάμε φυλακή επειδή στα σύνορα νόμιζαν ότι τα αντικείμενα τα κλέβαμε» υπογραμμίζει ο κ. Τελίδης.
Η δράση και η προσφορά του ζεύγους Τελίδη δεν σταματά εδώ. Μεταξύ άλλων, στη μνήμη της κόρης τους Ωραιοζήλης Τελίδη, που «έφυγε» σε ηλικία μόλις 39 ετών, έχτισαν ένα δημοτικό σχολείο στην Γκάνα της δυτικής Αφρικής.
Βαγγ. Στολάκης
