• Τελικά, οι Πρέσπες δεν τελείωσαν στις Πρέσπες. Οι λογαριασμοί μιας συμφωνίας που παρουσιάστηκε ως η οριστική λύση του «Μακεδονικού» εξακολουθούν να φτάνουν, οκτώ χρόνια αργότερα. Και αυτή τη φορά ο λογαριασμός φτάνει στην πόρτα του Αρείου Πάγου.
- Του Ανδρέα Καψαμπέλη
• Την ερχόμενη Δευτέρα, 21 Σεπτεμβρίου, είναι προγραμματισμένη η εκδίκαση δύο αιτήσεων αναίρεσης που αφορούν το «Κέντρο Μακεδονικής Γλώσσας στην Ελλάδα», με έδρα τη Φλώρινα. Το σωματείο είχε εγγραφεί το 2022, πέρασε από αλλεπάλληλες δικαστικές περιπέτειες και τελικά το Εφετείο Δυτικής Μακεδονίας ακύρωσε την εγγραφή του το 2024. Τώρα η υπόθεση φτάνει στο ανώτατο δικαστήριο.
• Δεν συζητάμε απλώς για έναν πολιτιστικό σύλλογο που θέλει να διοργανώνει εκδηλώσεις. Μεταξύ των σκοπών του Κέντρου είναι η προώθηση της «μακεδονικής γλώσσας» στην Ελλάδα και η υποστήριξη της εισαγωγής της ως προαιρετικού μαθήματος στη δημόσια εκπαίδευση. Με απλά λόγια, η συζήτηση δεν σταματά σε μια πινακίδα στη Φλώρινα. Φτάνει μέχρι την πόρτα του ελληνικού σχολείου.
• Και ποιος άνοιξε αυτή την κερκόπορτα; Εδώ βρίσκεται η μεγάλη πολιτική ειρωνεία. Η Συμφωνία των Πρεσπών, την οποία η Ν.Δ. πολέμησε όταν βρισκόταν στην αντιπολίτευση, αναγνώρισε τη γλώσσα της γειτονικής χώρας ως «Macedonian». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξελέγη το 2019 καταγγέλλοντας τις συνέπειες της συμφωνίας, για να την αποδεχθεί στη συνέχεια ως διεθνή υποχρέωση της χώρας. Και σήμερα η κυβέρνηση παρακολουθεί τις παρενέργειές της να μεταφέρονται από τη διπλωματία στις δικαστικές αίθουσες.
• Η υπόθεση είναι ακόμα πιο σύνθετη επειδή υπάρχει και ευρωπαϊκό προηγούμενο. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει καταδικάσει στο παρελθόν την Ελλάδα σε υποθέσεις που αφορούσαν την ελευθερία σύστασης σωματείων με ανάλογο μειονοτικό αυτοπροσδιορισμό. Και το Συμβούλιο της Ευρώπης εξακολουθεί να παρακολουθεί την εφαρμογή σχετικών αποφάσεων. Αυτό δεν προδικάζει, βεβαίως, τι θα αποφασίσει ο Αρειος Πάγος στη συγκεκριμένη υπόθεση. Δείχνει όμως πόσο στενός είναι πλέον ο νομικός διάδρομος μέσα στον οποίο καλείται να κινηθεί η χώρα…
• Κάπως έτσι λειτουργούν οι «ιστορικοί συμβιβασμοί». Την ημέρα της υπογραφής φωτογραφίζονται οι πρωθυπουργοί, ανοίγουν σαμπάνιες και μιλούν για μια νέα εποχή. Τα δύσκολα έρχονται χρόνια αργότερα, όταν οι διατυπώσεις των συμφωνιών αρχίζουν να αποκτούν πραγματική ζωή. Και τώρα η συζήτηση φτάνει εκεί όπου ελάχιστοι Ελληνες θα μπορούσαν να φανταστούν το 2018: όχι στο πώς θα αποκαλείται η γλώσσα στην αποκαλούμενη «Βόρεια Μακεδονία», αλλά στο εάν ένα σωματείο που την προωθεί μέσα στην Ελλάδα μπορεί να λειτουργεί και να υποστηρίζει την εισαγωγή της στα ελληνικά δημόσια σχολεία…
• Η Δικαιοσύνη είναι που θα αποφασίσει. Η πολιτική ευθύνη, όμως, δεν δικάζεται στον Αρειο Πάγο. Δικάζεται από τις συνέπειες. Και στις 21 Σεπτεμβρίου μπορεί να αποδειχθεί ότι μία από τις πιο βαριές συνέπειες των Πρεσπών δεν ήταν όσα γράφτηκαν τότε στις πινακίδες των Σκοπίων. Ηταν όσα μπορεί να αρχίσουν κάποτε να γράφονται στους σχολικούς πίνακες της Φλώρινας…
Από τη στήλη «Ο κοριός» της «δημοκρατίας»
