«Εννέα στις 10 δεσμεύσεις μας έγιναν πράξη ή υλοποιούνται» διατυμπάνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την παρουσίαση του απολογισμού της κυβέρνησής του. Είναι μια φράση που ακούγεται εντυπωσιακή, σχεδόν αψεγάδιαστη. Ενας βαθμός 9 στα 10 δεν είναι απλώς καλός· είναι αριστούχος. Είναι η βαθμολογία του μαθητή που όχι μόνο πέρασε, αλλά ξεχώρισε…
Το πρόβλημα όμως με την αυτοαξιολόγηση είναι γνωστό. Συνήθως ο εξεταζόμενος βάζει καλύτερο βαθμό από εκείνον που θα του έβαζαν οι υπόλοιποι. Στην πολιτική, όπως και στο σχολείο, η αυτοαξιολόγηση είναι πάντα μια ύποπτη διαδικασία, ιδίως όταν ο εξεταζόμενος κρατά και το γραπτό και το κόκκινο στιλό. Στην πολιτική αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο.
Κάθε κυβέρνηση έχει το δικαίωμα -και την ανάγκη- να αναδεικνύει τα θετικά της. Να μιλά για επιτυχίες, μεταρρυθμίσεις, δείκτες, επενδύσεις, ανάπτυξη. Να παρουσιάζει τη δική της εκδοχή της πραγματικότητας. Αυτό άλλωστε είναι μέρος της πολιτικής: η μάχη για την ερμηνεία της πραγματικότητας…
Ομως εδώ έχουμε και κάτι περισσότερο. Μια απόπειρα πολιτικής προεξόφλησης. Οταν μια κυβέρνηση επιμένει τόσο πολύ στον βαθμό που βάζει στον εαυτό της, στην ουσία επιχειρεί να χτίσει εκ των προτέρων και το αφήγημα της επόμενης κάλπης. Σαν να λέει: «Κοιτάξτε τι κάναμε, άρα ξέρετε τι πρέπει να κάνετε κι εσείς όταν έρθει η ώρα». Μόνο που άλλο ο απολογισμός της εξουσίας και άλλο η αξιολόγηση της κοινωνίας…
Οι πολίτες κρίνουν αυτά που βιώνουν. Και εκεί η εξίσωση γίνεται πολύ πιο σύνθετη και πολύ λιγότερο βολική. Πόσο μετρά μία μεταρρύθμιση, όταν ο πολίτης εξακολουθεί να ασφυκτιά από την ακρίβεια; Πόσο πείθει μια θετική παρουσίαση, όταν η καθημερινότητα παραμένει πιεστική; Πόσο αρκεί ένα 9/10, όταν η κοινωνία νιώθει ότι σε κρίσιμους τομείς -από την αγοραστική δύναμη μέχρι την εμπιστοσύνη στους θεσμούς- ο βαθμός είναι πολύ χαμηλότερος, ίσως και κάτω από τη βάση;
Ο Κ. Μητσοτάκης έχει προσπαθήσει να χτίσει την εικόνα ενός πρωθυπουργού που λειτουργεί με στόχους, χρονοδιαγράμματα και παραδοτέα. Ενός πολιτικού μάνατζερ που αξιολογεί συνεχώς την απόδοση του συστήματος, παρακολουθεί τα ταμπλό και επιδιώκει μετρήσιμα αποτελέσματα. Ομως η πολιτική δεν είναι μόνο management. Δεν είναι μόνο το πόσες δεσμεύσεις «έκλεισαν» σε έναν πίνακα δεδομένων, ούτε μόνο reports και παρουσιάσεις…
Είναι και εμπιστοσύνη. Είναι και αίσθηση δικαιοσύνης. Είναι και η πεποίθηση του πολίτη ότι, παρά τις δυσκολίες, το κράτος λειτουργεί υπέρ του και όχι απλώς ως μηχανισμός διαχείρισης κρίσεων και εντυπώσεων. Γι’ αυτό, όσο καλοφτιαγμένος κι αν είναι ένας κυβερνητικός απολογισμός, ο τελικός βαθμός δεν μπαίνει από τον ίδιο τον εξεταζόμενο, τον βάζει η κοινωνία. Και αυτή δεν βαθμολογεί με το κόκκινο στιλό της εξουσίας.
Από τη στήλη «κοριός» της «Δημοκρατίας»
