• Υπάρχουν στιγμές που ένας πρωθυπουργός δεν κρίνεται από τις δηλώσεις του ή από το πόσο συγκινημένος εμφανίζεται μπροστά στις κάμερες για μια καταστροφή. Κρίνεται από το αν έχει το πολιτικό θάρρος να αναλάβει την ευθύνη όταν αποτυγχάνει το ίδιο το κράτος που ο ίδιος σχεδίασε και διοικεί.
- Του Ανδρέα Καψαμπέλη
• Στο υπουργικό συμβούλιο ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίστηκε βαθιά προβληματισμένος για τη νέα πύρινη τραγωδία. Μίλησε για την κλιματική κρίση, επικαλέστηκε παραδείγματα από το εξωτερικό, επιχείρησε να πείσει ότι ανάλογες καταστροφές συμβαίνουν παντού. Μόνο που μέσα σε όλα αυτά έλειπε η σημαντικότερη λέξη: ευθύνη.
• Ακόμα μία φορά προσπάθησε να μετατρέψει μια συγκεκριμένη πολιτική αποτυχία σε ένα γενικό φυσικό φαινόμενο. Ομως, οι υψηλές θερμοκρασίες δεν εξηγούν από μόνες τους την έκταση της καταστροφής. Η όποια κλιματική κρίση δεν καταργεί την υποχρέωση ενός κράτους να προετοιμάζεται, ούτε απαλλάσσει την πολιτική ηγεσία από την ευθύνη να διαθέτει τα μέσα, το προσωπικό και τον σχεδιασμό που απαιτούνται για να περιοριστούν οι συνέπειες μιας μεγάλης πυρκαγιάς.
• Επτά χρόνια μετά τις εξαγγελίες για το περίφημο «επιτελικό κράτος», ο απολογισμός είναι βαρύς. Το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», που παρουσιάστηκε ως η μεγάλη ασπίδα της Πολιτικής Προστασίας, παραμένει σε μεγάλο βαθμό σχέδιο επί χάρτου. Η Πυροσβεστική εξακολουθεί να λειτουργεί με χιλιάδες οργανικά κενά. Η χώρα συνεχίζει να καταφεύγει σε πανάκριβες ενοικιάσεις εναέριων μέσων αντί να αποκτήσει επαρκή ιδιόκτητο στόλο. Και ο αρμόδιος υπουργός Πολιτικής Προστασίας παραμένει σχεδόν αόρατος ακριβώς τη στιγμή που οι πολίτες ζητούν εξηγήσεις.
• Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό. Μετά κάθε μεγάλη κρίση, η συνταγή παραμένει σχεδόν ίδια: συγκρίσεις με το εξωτερικό, επίκληση πρωτοφανών συνθηκών, διαβεβαιώσεις ότι το κράτος έκανε ό,τι μπορούσε και υποσχέσεις ότι «θα γίνουμε καλύτεροι». Σχεδόν ποτέ, όμως, δεν προηγείται μια καθαρή ανάληψη πολιτικής ευθύνης. Σαν η λέξη αυτή να έχει διαγραφεί από το λεξιλόγιο του επιτελικού κράτους.
• Το πιο οδυνηρό, όμως, δεν είναι ούτε οι αριθμοί ούτε οι πίνακες των κονδυλίων. Είναι οι εικόνες από τις κηδείες των δύο πυροσβεστών. Είναι οι άνθρωποι που έχασαν τα σπίτια και τους κόπους μιας ζωής. Είναι τα χιλιάδες καμένα στρέμματα που θα χρειαστούν δεκαετίες για να ξαναγίνουν δάσος. Και είναι η εύλογη απορία της κοινωνίας: πώς γίνεται κάθε χρόνο να ακούμε ότι «φέτος είμαστε πιο έτοιμοι» και κάθε χρόνο να ζούμε ολοένα μεγαλύτερες καταστροφές;
• Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξακολουθεί να αναζητά απαντήσεις στις διεθνείς συγκρίσεις. Ομως, η πολιτική δεν βαθμολογείται με βάση το αν κάποιος άλλος απέτυχε περισσότερο. Βαθμολογείται με βάση τις υποσχέσεις που έδωσες και το αποτέλεσμα που παρέδωσες.
• Το μεγαλύτερο πρόβλημα του πρωθυπουργού δεν είναι ότι ξέσπασαν πάλι πυρκαγιές. Είναι ότι ύστερα από επτά χρόνια διακυβέρνησης δεν μπορεί πλέον να πείσει πως για κάθε καταστροφή φταίει κάτι άλλο. Γιατί, όταν η ίδια δικαιολογία επαναλαμβάνεται σε κάθε κρίση, στο τέλος δεν καίγονται μόνο τα δάση. Καίγεται και ό,τι έχει απομείνει από την αξιοπιστία της κυβέρνησης.
Από τη στήλη «Ο κοριός» της «δημοκρατίας»
