Ο Αλέξανδρος Μιχαήλ μιλά για τη διαδραστική έκθεση «To Whom It May Concern» στο Κέντρο Σύγχρονης ΤέχνηςΑπό την
Ελένη Σκάρπου
Να γνωρίσουμε κάτι από το άγνωστο που μας φοβίζει ή που μας τοποθετεί σε ένα συγκεκριμένο κοινωνικό προφίλ. Να αποκαλύψουμε γνώριμες πτυχές του αγνώστου μέσα από τις εικαστικές τέχνες κι αυτό να αποτυπωθεί μέσα μας ως κάτι ξεχωριστό. Θα κάνουμε τα παραπάνω σίγουρα διαβαίνοντας το κατώφλι του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης στην Αποθήκη Β1 στο λιμάνι, με αφορμή την εικαστική εγκατάσταση «To Whom It May Concern – Αποκαλύπτοντας γνώριμες πτυχές του αγνώστου».
Σήμερα εγκαινιάζεται και θα διαρκέσει έως τις 15 Απριλίου για να συναντήσουμε αυτό που βρίσκεται πέρα από τα όρια της ανθρώπινης εμπειρίας. Η σύλληψη της ιδέας και η επιμέλεια του πρότζεκτ είναι του Αλέξανδρου Μιχαήλ, σε συνεργασία με το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, και θα μας βάλει σε πολύ ενδιαφέροντα μονοπάτια, μια και η εν λόγω εγκατάσταση είναι αποτέλεσμα μιας βιωματικής και δημιουργικής διαδικασίας με ανθρώπους οι οποίοι ζουν και εργάζονται με τον HIV.
Αφορμή ο HIV
«Το πρότζεκτ αυτό προέκυψε από την ανάγκη να αντιμετωπίσουμε ένα σύνθετο κοινωνικό θέμα: Το πώς αντιμετωπίζουμε ως κοινωνία τον HIV, ένα θέμα δημόσιας υγείας που μας αφορά όλους, αλλά και το πώς αντιμετωπίζουμε την οροθετικότητα και τους ανθρώπους που ζουν με τον HIV. Η ιατρική πραγματικότητα έχει προχωρήσει. Σήμερα, χάρη στην αντιρετροϊκή αγωγή, ο HIV είναι κάτι με το οποίο μπορούμε να ζούμε μια απολύτως φυσιολογική ζωή. Δεν είναι πια μια θανατηφόρα ασθένεια, αλλά ο φόβος και η προκατάληψή μας είναι τέτοια, που μας εμποδίζουν να ενημερωθούμε κατάλληλα. Πολλοί από εμάς βρισκόμαστε σε πλήρη σύγχυση σχετικά με τους τρόπους μετάδοσής του. Αυτό, καταρχάς, μας κάνει να νομίζουμε μόνο ότι ξέρουμε πώς να προστατευθούμε, αλλά και μας κάνει στιγματιστικούς χωρίς λόγο προς μια ολόκληρη ομάδα ανθρώπων. Εν ολίγοις, δεν κινδυνεύουμε από αυτούς που “φέρουν” τον ιό, αλλά από την ίδια μας την προκατάληψη» αναφέρει ο Αλέξανδρος Μιχαήλ και εξηγεί ακριβώς αυτό που θα αντικρίσουμε.
Μέσο έκφρασης
«Αυτό που θα δείτε είναι οι εικόνες και οι λέξεις με τις οποίες αποτύπωσαν την εμπειρία τους, μέσα από μια συλλογική δημιουργική διαδικασία, άνθρωποι που ζουν -οροθετικοί και οικείοι τους- ή εργάζονται με τον HIV. Υπό αυτή την έννοια, δεν πρόκειται για “καλλιτέχνες”, ούτε για εικαστική έκθεση καλλιτεχνών. Η τέχνη εδώ χρησιμοποιείται κυρίως ως μέσο έκφρασης για τους ίδιους τους δημιουργούς, αλλά και ως μέσο επικοινωνίας με το ευρύτερο κοινό, το κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο ζουν.
Αλλά, από την άλλη, προσφέρει σε όλους εμάς και μια ευκαιρία να κοιτάξουμε τον HIV όχι σαν απειλή, αλλά σαν μια ανθρώπινη εμπειρία με την οποία όλοι μπορούμε να συνδεθούμε. Ολοι αναγνωρίζουμε το τραύμα, την ανάγκη για αποδοχή και για αυτοπροσδιορισμό. Η εγκατάσταση μας προσκαλεί να έρθουμε σε επαφή με το βίωμα μιας ομάδας ανθρώπων, που ως κοινωνία συνήθως καταδικάζουμε στην αφάνεια και την ανυπαρξία, αλλά και να αντιληφθούμε τη δική μας ευθύνη για ένα θέμα δημόσιας υγείας που αφορά εμάς τους ίδιους και όχι κάποιους “άλλους”» τονίζει ο ίδιος και επιμένει ότι η σύγχρονη τέχνη μπορεί να μας αλλάξει γνώμη για στερεότυπα και προκαταλήψεις.
«Με συναρπάζει αυτή η διαρκής αναζήτηση»
«Και βέβαια μπορεί. Αυτός είναι για μένα ο σκοπός της τέχνης: Να μας προσφέρει νέες οπτικές, άλλους τρόπους να βλέπουμε τη ζωή, τους ανθρώπους, τον εαυτό μας. Γι’ αυτό και, στη συγκεκριμένη περίπτωση, το κοινό είναι ελεύθερο να περιπλανηθεί στους χώρους της εγκατάστασης και να συνομιλήσει μαζί μου ή με εκπροσώπους των φορέων που μεριμνούν για την ενημέρωση πάνω σε θέματα που αφορούν τον HIV – της Θετικής Φωνής, του Κέντρου Ζωής, του Checkpoint. Σήμερα, στα εγκαίνια έχουμε προγραμματίσει μια δημιουργική συζήτηση με το κοινό και θα αναγγείλουμε και άλλες δράσεις κατά τη διάρκεια της έκθεσης» επισημαίνει και έχει πολλούς λόγους που τον κάνουν να λατρεύει τον κόσμο των εικαστικών.
«Με συναρπάζει αυτή η διαρκής αναζήτηση. Η ολοένα βαθύτερη κατανόηση της ανθρώπινης εμπειρίας. Να κοιτάζουμε τον κόσμο μέσα από το βλέμμα των άλλων. Ετσι θα καταλάβουμε καλύτερα τον εαυτό μας» καταλήγει ο καλλιτέχνης Αλέξανδρος Μιχαήλ.
