Σολομώντεια λύση επιβίωσης των Ναυπηγείων Ελευσίνας και Σκαραμαγκά καλείται να λάβει σύντομα η μεταβατική κυβέρνηση υπό το βάρος του κινδύνου απόλυσης χιλιάδων εργαζομένων και της τεράστιας καθυστέρησης των συμβολαίων του Πολεμικού Ναυτικού.
Η ναυπηγική βιομηχανία και το ενδεχόμενο συγκρότησης ενός ενιαίου φορέα, προς τον οποίον προσανατολιζόταν η κυβέρνηση Παπανδρέου, αποτελούν αρμοδιότητα του αντιπροέδρου και υπουργού Οικονομικών Ευ. Βενιζέλου. Το τελευταίο τρίμηνο, μετά τη ρήξη του κ. Βενιζέλου με τον κύριο μέτοχο του Σκαραμαγκά, τον Λιβανέζο επιχειρηματία των εταιριών Abu Dhabi Mar (ADM) και Privinvest Ισκαντάρ Σάφα, ο υπουργός Οικονομικών επιδιώκει την επανεμπλοκή του υπουργείου Εθνικής Αμυνας, καθώς το Πολεμικό Ναυτικό αποτελεί τον κύριο πελάτη των ναυπηγείων με το πρόγραμμα των υποβρυχίων (τρία ημιτελή και παραγγελία άλλων δύο).
Εκκρεμότητες ΠΑΣΟΚ – Σάφα
Ο απελθών υπουργός Εθνικής Αμυνας Π. Μπεγλίτης είχε δημοσίως καταγγείλει τον κ. Σάφα για την υποβολή «απαράδεκτων όρων» με την απαίτηση ανάληψης του συμβολαίου εκσυγχρονισμού των φρεγατών κλάσης ΜΕΚΟ με κόστος (ανάλογα με τα συστήματα που θα αναβαθμιστούν) 250.000.000 ως 400.000.000 ευρώ.
Ο κ. Σάφα, ο οποίος από τον Φεβρουάριο του 2010 ως πρόσφατα είχε αναπτύξει στενές σχέσεις με τον… συγγραφέα Νίκο Παπανδρέου (αδελφό του τέως πρωθυπουργού) και τον κ. Βενιζέλο, είχε απαντήσει ότι θα ήταν μεν επιθυμητό το συμβόλαιο των ΜΕΚΟ, αλλά δεν το θέτει ως όρο. Υπογράμμισε όμως ότι πραγματικός όρος για τη διατήρηση των θέσεων εργασίας ήταν να επιτραπεί, εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ενωσης, η ανάληψη «στρατιωτικών» συμβολαίων από τρίτες (εκτός Ελλάδας) χώρες. Προς τον σκοπό αυτό ο Λιβανέζος επιχειρηματίας αναμένει θετική απόφαση της Ε.Ε. και επικαλείται τη στήριξη που είχε λάβει από τους κ. Βενιζέλο και Μπεγλίτη (ταυτόχρονα με τις καταγγελίες του για «εκβιασμούς» του κ. Σάφα). Η, εκ μέρους της Ελλάδας, αποδοχή ή απόρριψη της απόφασης της Κομισιόν εμπλέκει, εκ των πραγμάτων, και το υπουργείο Εξωτερικών, που προΐσταται της Μόνιμης Αντιπροσωπίας της χώρας μας στην Ε.Ε.
Το θέμα αυτό αποτελεί απροσδόκητο πονοκέφαλο για τον υπουργό Εξωτερικών Στ. Δήμα, ο οποίος συνδέεται με μακρά προσωπική φιλία με τον ιδιοκτήτη των Ναυπηγείων Ελευσίνας Ν. Ταβουλάρη. Η εκκρεμότητα μάλιστα του Σκαραμαγκά με την Κομισιόν έχει τις ρίζες της σε παλαιότερη προσφυγή της Ελευσίνας κατά του Σκαραμαγκά με την αποκάλυψη παράνομων κρατικών ενισχύσεων που νόθευαν τον ανταγωνισμό. Προς «τιμωρία» και αντιστάθμισμα των κρατικών ενισχύσεων, η Κομισιόν απαγορεύει τις στρατιωτικές εξαγωγές προς τρίτες χώρες και εξετάζει το ενδεχόμενο σαφέστερου διαχωρισμού των «πολιτικών» και «στρατιωτικών» δραστηριοτήτων του Σκαραμαγκά.
Αδιέξοδα και το δάνειο των 10.000.000 ευρώ
Η ρευστότητα ως προς τη μορφή λειτουργίας και τις θέσεις εργασίας στον Σκαραμαγκά συμπίπτει με τα οξύτατα προβλήματα των Ναυπηγείων Ελευσίνας. Η οικονομική έκθεση, της 30ής Ιουνίου 2011, του ομίλου Νεώριον (ναυπηγεία Σύρου και Ελευσίνας) επισημαίνει τη σημαντική αύξηση των ζημιών στο πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, που αποτελούν συνέχεια των ζημιογόνων ισολογισμών των τελευταίων επτά ετών.
Η εξαμηνιαία έκθεση σημείωνε ότι στην εγχώρια αγορά δεν λειτουργεί ο ανταγωνισμός με ίσους όρους, καθώς το ελληνικό κράτος είχε εγγυηθεί δάνειο στον Σκαραμαγκά, ενώ αντίστοιχο αίτημα της Ελευσίνας είχε απορριφθεί. Πάντως δημοσιογραφικές πληροφορίες αναφέρουν ότι το υπουργείο Οικονομικών, κατόπιν συνεδρίασης της αρμόδιας Διυπουργικής Επιτροπής, ενέκρινε την 1η Νοεμβρίου, επί της αρχής, τον δανεισμό της Ελευσίνας με 10.000.000 ευρώ με την εγγύηση του Δημοσίου. Το ποσόν αυτό δεν έχει καταβληθεί ακόμα.
Την παρούσα περίοδο το Πολεμικό Ναυτικό αναμένει την επίλυση του ζητήματος της ναυπήγησης τριών πυραυλακάτων τύπου Ρουσέν, που βρίσκονται στα Ναυπηγεία Ελευσίνας. Ηδη η αίσθηση στους διαδρόμους του ΓΕΝ και του υπουργείου Εθνικής Αμυνας είναι ότι το πρόγραμμα των πυραυλακάτων αρχίζει να γίνεται πλέον, λόγω των αλλεπάλληλων καθυστερήσεων, συγκρίσιμο με το γνωστό πρόγραμμα των υποβρυχίων!
Συγκεκριμένα, μία πυραυλάκατος βρίσκεται στο στάδιο της ολοκλήρωσης των εργασιών ναυπήγησης, αλλά υπολείπονται οι έλεγχοι και οι δοκιμές αποδοχής του σκάφους και του οπλικού του συστήματος που, ουσιαστικά, έχουν διακοπεί από τον Αύγουστο του 2009.
Για την πορεία ναυπήγησης των άλλων δύο πυραυλακάτων είναι αδύνατο να γίνει οποιαδήποτε πρόβλεψη, καθώς τόσο η βρετανική BAE Systems (κύριος υποκατασκευαστής και σχεδιαστής των πλοίων) όσο και η γαλλική MBDA και οι γερμανικές MTU και RAMSYS (προμηθευτές υλικών και υπηρεσιών) έχουν καταγγείλει τις συμβάσεις τους με τα Ναυπηγεία Ελευσίνας λόγω της καθυστέρησης καταβολής πληρωμών. Οι καταγγελίες των ξένων εταιριών αποτελούν την προφανή αιτία για την οποία τα Ναυπηγεία Ελευσίνας κατέθεσαν αίτηση υπαγωγής στη διαδικασία συνδιαλλαγής του άρθρου 99 του νέου Πτωχευτικού Κώδικα.
Αν και η εξαμηνιαία έκθεση διαβεβαιώνει ότι διεξάγονται συζητήσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών, δεν υπάρχουν στοιχεία για σχετικές εξελίξεις στο ΓΕΝ ή στη Διεύθυνση Εξοπλισμών του υπουργείου Εθνικής Αμυνας. Το αποτέλεσμα είναι το υπόλοιπο συμβατικό τίμημα των πυραυλακάτων (περίπου 88.000.000!) να βρίσκεται στον αέρα και να δημιουργούνται ερωτηματικά ως προς τη δυνατότητα υλοποίησης του έργου από την Ελευσίνα.
Φοίβος Κλαυδιανός
