Το τελευταίο χαρτί παίζει η κυβέρνηση στις απαιτήσεις ΔΝΤ και Ευρώπης! Η απειλή για εκλογές και ο ελιγμός για να επιτευχθεί συνολική συμφωνία σε έκτακτο Eurogroup (περί τις 20 Δεκεμβρίου) σε αξιολόγηση και χρέος
Από τον
Μάριο Ροζάκο
Μ ε «κόφτη»… διαρκείας και με το «χαρτί» των πρόωρων εκλογών απαντά η κυβέρνηση στην απαίτηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) για πρόσθετα μέτρα ύψους 4,2 δισ. ευρώ την περίοδο 2019-2020 και στην εμμονή των Ευρωπαίων να συμμετάσχει το ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα.
Πρόκειται για τον τελευταίο κυβερνητικό ελιγμό στην προσπάθεια να επιτευχθεί συνολική συμφωνία με τους δανειστές (σε έκτακτο Eurogroup περί τις 20 Δεκεμβρίου) για τη δεύτερη αξιολόγηση του τρίτου Μνημονίου, τον ρόλο του ΔΝΤ και το θέμα του χρέους.
Ενιαίο μέτωπο
Οι Ευρωπαίοι κρύβονται πίσω από το ΔΝΤ, αλλά στην πραγματικότητα έχουν συγκροτήσει ενιαίο μέτωπο μαζί του. Απαιτούν να καταρτιστεί άμεσα το νέο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής (ΜΠΔΣ) 2017-2020, με πρόβλεψη για πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 3,5% του ΑΕΠ την τριετία 2018-2020. Αυτό συνεπάγεται ότι θα πρέπει να προσδιοριστούν και οι τομείς που θα αποτελέσουν τη «δεξαμενή» για τα νέα μέτρα. Το ΔΝΤ έχει ξεκαθαρίσει ότι, αν τα επιδιωκόμενα πρωτογενή πλεονάσματα δεν μειωθούν από το 3,5% του ΑΕΠ, θα χρειαστεί το 2019 και το 2020 νέο πακέτο μέτρων, το οποίο θα περιλαμβάνει τη μείωση του αφορολόγητου ορίου στο επίπεδο των 5.000-6.000 ευρώ και νέες άγριες περικοπές συντάξεων. Επίσης, το Ταμείο υποστηρίζει ότι πρέπει να μειωθεί η μισθολογική δαπάνη του Δημοσίου, περικόπτοντας μισθούς ή/και προχωρώντας σε απολύσεις. Και όλα αυτά ενώ η ελληνική πλευρά έχει ήδη κάνει δραματικές υποχωρήσεις, αποδεχόμενη την κατάργηση ή τη μείωση φοροαπαλλαγών και κοινωνικών επιδομάτων, για να περιοριστεί το δημοσιονομικό κενό του 2018.
Οι τεχνοκράτες του ΔΝΤ θεωρούν ότι με τα συμφωνημένα μέτρα το πρωτογενές πλεόνασμα θα διαμορφωθεί μόλις στο 1,5% του ΑΕΠ το 2019 και το 2020. Συνεπώς, αν ο στόχος παραμείνει στο 3,5% του ΑΕΠ, υπάρχει απόκλιση 2% του ΑΕΠ, δηλαδή 3,6 δισ. ευρώ. Επειδή, όμως, πρόσθετα μέτρα λιτότητας αυτής της τάξεως θα έχουν υφεσιακή επίπτωση, το δημοσιονομικό όφελός τους θα είναι μικρότερο των 3,6 δισ. ευρώ.
Οι υπολογισμοί
Οι υπολογισμοί, λοιπόν, του Ταμείου δείχνουν ότι θα χρειαστούν μέτρα ύψους 4,2 δισ. ευρώ, όπως ανέφερε την περασμένη Παρασκευή κυβερνητική πηγή, η οποία πρόσθεσε με νόημα: «Καμία ελληνική κυβέρνηση δεν θα τα δεχθεί».
Μπροστά στον άμεσο κίνδυνο να ναυαγήσει, εξαιτίας όλων αυτών, το κυβερνητικό αφήγημα περί ολοκλήρωσης της αξιολόγησης, ένταξης στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο και επιστροφής στην ανάπτυξη και στις αγορές εντός του 2017, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης δεν αφήνει να αιωρείται μόνο η απειλή (;) των πρόωρων εκλογών. Δηλώνει επιπλέον έτοιμο να αποδεχτεί την παράταση του «κόφτη» δαπανών, ώστε να ισχύει και για την επίμαχη διετία 2019-2020.
Ο αυτόματος δημοσιονομικός «κόφτης» θεσπίστηκε στο πλαίσιο της πρώτης αξιολόγησης για να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στις δημοσιονομικές προβλέψεις του ΔΝΤ και των Ευρωπαίων. Με τα σημερινά δεδομένα μπορεί να ενεργοποιηθεί έως τον Μάιο του 2019, εάν διαπιστωθεί σημαντική υστέρηση έναντι των δημοσιονομικών στόχων το 2018.
Η κυβέρνηση προτείνει, λοιπόν, να παραταθεί η ισχύς του κατά τουλάχιστον άλλα δύο χρόνια. Ετσι, τυχόν απόκλιση έναντι των στόχων για το 2019 και το 2020 θα οδηγήσει σε οριζόντιες περικοπές δαπανών τον Μάιο του 2020 και τον Μάιο του 2021 αντιστοίχως.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι με αυτόν τον τρόπο μπορεί να καλυφθεί η μνημονιακή δέσμευση για άμεση κατάρτιση του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής (ΜΠΔΣ) 2017-2020 χωρίς προσδιορισμό πρόσθετων μέτρων, ακόμα κι αν δεν μειωθεί ο στόχος για τα πρωτογενή πλεονάσματα της περιόδου 2019-2020.
Η αλήθεια είναι ότι πλέον ούτε οι πιο αισιόδοξοι κυβερνητικοί παράγοντες δεν περιμένουν να χαμηλώσει ο πήχης του πρωτογενούς πλεονάσματος από το 3,5% του ΑΕΠ την επίμαχη διετία. «Δεν έχουμε πολλούς συμμάχους για μείωση του στόχου αυτού» ομολόγησε προχθές το προαναφερθέν κυβερνητικό στέλεχος.
