Ο μέσος Ελληνας γνωρίζει πολύ καλά ότι ο τζάμπας δεν υπάρχει. Το μαθαίνει καθημερινά. Στο σούπερ μάρκετ. Στο ενοίκιο. Στον λογαριασμό του ρεύματος. Στα καύσιμα. Στην Εφορία. Στις ασφαλιστικές εισφορές. Στις δόσεις που τρέχουν πιο γρήγορα από τον μισθό. Δεν χρειάζεται ο πρωθυπουργός να του το εξηγήσει. Το ζει ήδη.
• «Ο τζάμπας δεν υπάρχει. Οποιος σας υπόσχεται, από κάπου θα σας τα πάρει» είπε περιοδεύοντας στα νότια προάστια ο Κυριάκος Μητσοτάκης, επιχειρώντας να δώσει ακόμα ένα μάθημα οικονομικού ρεαλισμού. Ως γενική αρχή, δύσκολα μπορεί να διαφωνήσει κανείς. Στην οικονομία πράγματι τίποτα δεν είναι δωρεάν. Κάθε παροχή έχει κόστος. Κάποιος, κάπου, πληρώνει τον λογαριασμό. Το ερώτημα όμως δεν είναι αν υπάρχει ή δεν υπάρχει τζάμπα. Είναι άλλο: για ποιους ακριβώς δεν υπάρχει;
- Του Ανδρέα Καψαμπέλη
• Ο μέσος Ελληνας γνωρίζει πολύ καλά ότι ο τζάμπας δεν υπάρχει. Το μαθαίνει καθημερινά. Στο σούπερ μάρκετ. Στο ενοίκιο. Στον λογαριασμό του ρεύματος. Στα καύσιμα. Στην Εφορία. Στις ασφαλιστικές εισφορές. Στις δόσεις που τρέχουν πιο γρήγορα από τον μισθό. Δεν χρειάζεται ο πρωθυπουργός να του το εξηγήσει. Το ζει ήδη.
• Εκεί όμως που αρχίζει η πολιτική ειρωνεία -ή μάλλον η πολιτική υποκρισία- είναι όταν αυτό το μάθημα παραδίδεται από τον αρχηγό ενός κόμματος που χρωστά πάνω από μισό δισεκατομμύριο ευρώ. Η Ν.Δ., της οποίας ηγείται ο κ. Μητσοτάκης, κουβαλά χρέη που ξεπερνούν τα 541 εκατομμύρια ευρώ, πλησιάζοντας πλέον τα 600 εκατομμύρια. Και εδώ γεννάται το απλό ερώτημα αν ο τζάμπας δεν υπάρχει, τότε πώς ακριβώς λειτουργεί αυτό το μοντέλο πολιτικής χρηματοδότησης;
• Για τον απλό πολίτη ή για μια επιχείρηση τα πράγματα είναι αμείλικτα. Αν χρωστάς, σε πιέζουν. Αν δεν πληρώνεις, έρχονται κατασχέσεις, δεσμεύσεις, πλειστηριασμοί. Μια οποιαδήποτε επιχείρηση με χρέη 541,9 εκατομμυρίων ευρώ θα είχε ήδη καταρρεύσει, πτωχεύσει ή βάλει λουκέτο…
• Ενα κόμμα εξουσίας όμως -όπως εν προκειμένω η ΝΔ- όχι μόνο επιβιώνει, αλλά συνεχίζει να κυβερνά, να συμμετέχει κανονικά στις εκλογές και ταυτόχρονα να παραδίδει μαθήματα οικονομικής υπευθυνότητας, σαν να μη συμβαίνει απολύτως τίποτα…
• Για τα κόμματα εξουσίας ισχύουν διαφορετικοί κανόνες. Εκεί τα χρέη μετατρέπονται σχεδόν σε λογιστική λεπτομέρεια. Σε μια μόνιμη εκκρεμότητα χωρίς πραγματικές συνέπειες. Σαν να υπάρχει ένα παράλληλο οικονομικό σύμπαν, όπου οι κανόνες της αγοράς ισχύουν για όλους, εκτός από εκείνους που νομοθετούν γι’ αυτούς.
• Κάπως έτσι, η αυτάρεσκα διδακτική φράση του πρωθυπουργού αποκτά σχεδόν ειρωνική διάσταση. Ο τζάμπας δεν υπάρχει, μας λέει. Προφανώς. Μόνο που στην Ελλάδα του 2026 φαίνεται πως ο τζάμπας δεν υπάρχει για τους πολλούς. Για τους λίγους απλώς αλλάζει όνομα. Λέγεται διευκόλυνση, ρύθμιση, ανοχή, προνόμιο εξουσίας. Και αυτό είναι τελικά το βαθύτερο πρόβλημα: η εδραίωση της πεποίθησης ότι στην Ελλάδα εξακολουθούν να υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά. Ενα για τον πολίτη και ένα για το σύστημα. Γιατί πράγματι, για τους πολίτες ο τζάμπας δεν υπάρχει. Για τα κόμματα εξουσίας πολλές φορές δεν υπάρχει ούτε καν ο λογαριασμός…
Από τη στήλη «Ο κοριός» της «δημοκρατίας»