Για πρώτη φορά μετά το 1974 η μοίρα του Ελληνισμού κρίνεται ταυτόχρονα σε Βαλκάνια, Αιγαίο και ΚύπροAπό τον
Μανώλη Κοττάκη
H κατάσταση στις σχέσεις μας με την Τουρκία είναι κρίσιμη. Ωστόσο μια σειρά δεδομένων που τίθενται στη διάθεσή μας σε συνδυασμό με τη μακρά παρατήρηση της τακτικής τής γείτονος οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ακόμη είμαστε στην πρώτη φάση της έντασης. Ο κρίσιμος χρόνος είναι ο Σεπτέμβριος. Τότε η αμερικανική εταιρία Exxon Mobil θα αποπειραθεί να αρχίσει έρευνες εξόρυξης φυσικού αερίου στο οικόπεδο 10 στην Κύπρο. Και ίσως για τότε μετατεθούν και οι ανακοινώσεις της ελληνικής κυβέρνησης για τη διεξαγωγή ερευνών νοτίως της Κρήτης.
Ως τότε (εκτός απροόπτου) πιθανότερο είναι ένα ατύχημα υψηλού συμβολισμού που θα έχει ως στόχο την εθνική ταπείνωση, όχι η γενικευμένη σύρραξη. Διόλου αμελητέο βεβαίως. Παρατηρώ τον Ερντογάν, τον Γιλντιρίμ, τον Μπαχτσελί, τον σύμβουλο του Ερντογάν, τις διαρροές του ημιεπίσημου πρακτορείου Anadolu. Σε αυτή τη φάση έχουμε ευρείας έκτασης ψυχολογικό πόλεμο με στόχο τη δημιουργία κλίματος ηττοπάθειας και συμβιβασμού στην ελληνική κοινωνία.
Το επίθετο «εξουθενωμένοι» χρησιμοποίησε προσφάτως ο Τούρκος πρόεδρος όταν αναφέρθηκε στην οικονομική κατάσταση της χώρας μας. Ο ψυχολογικός πόλεμος έχει πολλή ιστορία (Ερντογάν, Γιλντιρίμ, Μπαχτσελί έκαναν προσβλητικές αναφορές στους νεκρούς του 1922 στη Σμύρνη), έχει αμφισβήτηση των Συνθηκών (η νέα προκλητική ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών για τα Ιμια), έχει προσβολή της πίστης μας (επίσκεψη του Ερντογάν προχθές στην Αγια-Σοφιά, εντός της οποίας σχημάτισε με τα δάχτυλα του χεριού του το σύνθημα των Αδελφών Μουσουλμάνων), έχει ανεύθυνη στάση στη θάλασσα και στον αέρα (Γαύδος, «Πυρπολητής»), έχει προβοκάτσιες (πρώην ανθυπασπιστής της Εθνικής Φρουράς στην Κύπρο αγνοείται ύστερα από επίσκεψή του σε καζίνο στα Κατεχόμενα), έχει και fake news (τα μισά από όσα έχει μεταδώσει το Anadolu για τους δύο απεδείχθησαν ψευδή). Είναι προφανές ότι «μας μετράνε». Ρώτησα κορυφαίο κυβερνητικό παράγοντα πώς πρέπει να αντιδράσει η Ελλάς – είχε διαβάσει και το σαββατιάτικο σημείωμά μου.
Μου ανέλυσε πώς κατά τη γνώμη του σκέφτονται οι Τούρκοι. Κατά την ανάλυσή του συνυπολογίζουν τρεις παράγοντες: Οταν δρουν να ενεργούν νόμιμα κατά τη δική τους αντίληψη, όχι κατά την ερμηνεία των συνθηκών. (Πρόκειται βεβαίως για μια πολύ χοντροκομμένη αντίληψη περί δικαίου, αλλά αυτή είναι η οθωμανική.) Ο δεύτερος παράγων είναι να τους δώσουμε εμείς αφορμή με κάποιο λάθος μας. Και ο τρίτος είναι να αξίζει με βάση τη δική τους εκτίμηση στην κλίμακα «κόστους-οφέλους» να το κάνουν. «Εάν θέλουν να μας κάψουν, αν γνωρίζουν ότι θα καούν μαζί μας, θα το σκεφτούν διπλά και τριπλά» ειπώθηκε.
Γι’ αυτό το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε το Σάββατο το απόγευμα τη δεύτερη μόλις ανακοίνωσή του κατά της Τουρκίας εντός διαστήματος μηνών. Το πρόβλημα σύμφωνα με τον παράγοντα που μίλησα «δεν είναι οι Τούρκοι, αλλά είμαστε εμείς». «Αν είμαστε συντεταγμένοι, το μήνυμά μας απέναντι φθάνει ισχυρό. Αν όμως ο Ερντογάν δει ότι μπορεί να γίνουμε άνω κάτω και να διχαστούμε μόνο από την υπόθεση των δύο αξιωματικών, γιατί να μην ανοίξει η όρεξή του για νησιά;» Δεν βρίσκω λάθος τη σκέψη του, αρκεί όμως αυτό που μου επισήμανε ως ζητούμενο να αφορά πρώτα και πάνω από όλα την κυβέρνηση και έπειτα όλους εμάς.
Μια απλή ερώτηση, για παράδειγμα: Εχει ο πρωθυπουργός στρατιωτικό σύμβουλο εγκατεστημένο στο Μαξίμου ή μήπως δεν το αντέχει η αριστερή κουλτούρα του; Για όση αξία έχει αυτό, θυμίζω ότι ο Κώστας Σημίτης απέκτησε στρατιωτικό σύμβουλο μετά τα… Ιμια, έναν διακεκριμένο ανώτατο αξιωματικό μας, τον ναύαρχο Κώστα Σαφλιάνη. Ο κ. Τσίπρας έχει; Πέραν αυτών -επιστρέφω στα αρχικά- το μεγάλο παιχνίδι θα κριθεί στους υδρογονάνθρακες με κύριο πεδίο την Κύπρο και έπειτα το Αιγαίο. Δύο πληροφορίες-δηλώσεις που δημοσιεύτηκαν στον κυριακάτικο Τύπο συγκλίνουν προς αυτό. Πρώτον, ο Ερντογάν κατέθεσε στη Βάρνα έγγραφο με το οποίο ζητά συνεταιρισμό με τους ξένους για τη διανομή των κοιτασμάτων της Κύπρου.
Δεύτερον, η εκτίμηση που διατυπώνει ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου Γιαννάκης Κασουλίδης στην «Καθημερινή»: «Δεν είναι παιχνίδι τζόγου το Κυπριακό. Το δίλημμα που είχαν οι Κύπριοι “ή το λύνουμε ή μένουμε όπως είμαστε” δεν υπάρχει πλέον. Γιατί δεν θα μείνουμε όπως είμαστε. (…)
Για εμάς τι μπορεί να είναι εναλλακτικό σχέδιο; Τα δύο κράτη; Οι απαιτήσεις της Τουρκίας σε μια συμφωνημένη διχοτόμηση θα ήταν περισσότερο επαχθής από μια συμφωνημένη ομοσπονδία. Θα συνορεύαμε ουσιαστικά με την Τουρκία εντός του νησιού. (…) Βρισκόμαστε σε μια τέτοια ανεξέλεγκτη κατάσταση, που η Τουρκία μπορεί να επιβάλει τη βούλησή της στην κυπριακή ΑΟΖ διά της απειλής χρήσης βίας (…) Ολα θα εξαρτηθούν από τις ΗΠΑ.
Είναι διατεθειμένη να προστατεύσει αμερικανικά συμφέροντα με την παρουσία αμερικανικών πολεμικών, όπως η Γαλλία με την Total;» Θα προσθέσω στις πληροφορίες και την εκτίμηση του κορυφαίου παράγοντα: «Η μάχη πρέπει να κριθεί στην Κύπρο όπου έχει διαμορφωθεί συμμαχία. Αεροπλανοφόρο των ΗΠΑ μπορεί να πάει στην Κύπρο.
Στο απρόβλεπτο Αιγαίο χωρίς έννομο συμφέρον, δύσκολο». Είναι η πρώτη φορά μετά το 1974 λοιπόν, καταλήγω, που η μοίρα του Ελληνισμού κρίνεται ταυτόχρονα σε Βαλκάνια, Αιγαίο, Κύπρο. Απαιτείται αληθινή ενότης.
