Εδώ και μερικούς μήνες οι επεμβάσεις αρθροπλαστικών γόνατος και ισχίου άλλαξαν σελίδα και μπήκαν στην εποχή της ολογραφικής πλοήγησης σε περιβάλλον μεικτής πραγματικότητας.
Κατά τη διάρκεια των επεμβάσεων, για πρώτη φορά, προβάλλονται τρισδιάστατα ολογράμματα της ανατομίας του ασθενούς με πληροφορίες για την ακριβή τοποθέτηση των υλικών (ψηφιακή πραγματικότητα) πάνω στην ακριβή θέση στην ανατομία του ασθενούς (αληθινή πραγματικότητα).
Οι δύο αυτοί κόσμοι συνθέτονται σε ειδική συσκευή σαν κράνος στο κεφάλι του χειρουργού και προβάλλουν τα ολογράμματα (μεικτή πραγματικότητα) κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
Τι είναι όμως αυτή η πρωτοποριακή μέθοδος και γιατί έρχεται να χαρακτηρίσει μια ολόκληρη εποχή;
«Η είσοδος νέας γενιάς υπερ-υπολογιστών στην ιατρική επιστήμη τα τελευταία δύο χρόνια με λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης, βοηθά τους ιατρούς να έχουν για πρώτη φορά τρισδιάστατη απεικόνιση της ανατομίας και του προεγχειρητικού σχεδιασμού.
Έως τώρα, όλα τα ρομποτικά και ψηφιακά συστήματα πλοήγησης, ακόμα και οι αξονικές τομογραφίες, απεικονίζονται σε δύο διαστάσεων οθόνες. Έως το 2030, αναφέρει η 
Αμερικανική Ακαδημία Ορθοπαιδικών Χειρουργών, όλες οι οθόνες στο χειρουργείο θα έχουν αντικατασταθεί από τρισδιάστατα ολογράμματα, καθώς τριών διαστάσεων είναι και η ανατομία μιας άρθρωσης γόνατος ή ισχίου», αναφέρει ο δρ Σπυρίδων Αρμπής, Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Διευθυντής Ε΄ Ορθοπαιδικής Κλινικής Ημερήσιας Νοσηλείας με Συστήματα Ψηφιακής Πλοήγησης του Metropolitan General.
Περισσότερη πληροφορία στο χειρουργείο με λιγότερο τραύμα
Η επίτευξη ενός άριστου χειρουργικού αποτελέσματος, καθώς και η εκπλήρωση των προσδοκιών των ασθενών, μεταξύ άλλων στηρίζονται στην εξέλιξη και βελτίωση δύο παραγόντων: όσο το δυνατόν περισσότερη πληροφορία κατά το χειρουργείο (την ώρα δηλαδή που πραγματοποιείται η επέμβαση) και όσο το δυνατόν λιγότερο τραύμα.
Και αν το «όσο το δυνατόν περισσότερη πληροφορία» είναι κατανοητό ως ζητούμενο σε μια επέμβαση, η συνθήκη να επιτυγχάνεται «λιγότερο τραύμα» ήταν μεταβαλλόμενη, δεδομένου ότι μέσω του τραύματος που προκαλεί το χειρουργικό νυστέρι επιτυγχάνεται η ανατομική προσπέλαση και η όσο το δυνατόν καλύτερη και απρόσκοπτη οπτική επαφή του χειρουργού με τον ιστό, το όργανο ή την περιοχή-στόχο της επέμβασης.
Με τις συμβατικές αρθροπλαστικές, το μέγεθος της παρέμβασης, της τομής και του τραύματος εν συνόλω υπαγορευόταν (και σε πολλές περιπτώσεις εξακολουθεί να υπαγορεύεται) από την ανάγκη τοποθέτησης παρεμβατικών ευμεγεθών εργαλείων για να γίνουν αρκετές δοκιμές διεγχειρητικά του πιο σωστού, κατά την κρίση του χειρουργού, τρόπου τοποθέτησης νέων υλικών.
Στο οπλοστάσιο του χειρουργού υπήρχαν 2-3 ακτινογραφίες (2 διαστάσεων) και στηριζόμενος στην όρασή του και στην ανάγκη να «δει κανείς καλύτερα», τοποθετούσε υλικά με γνώμονα την εμπειρία και χειρουργική δεινότητά του.
Αυτό σε επεμβάσεις όπως η αρθροπλαστική σήμαινε τραυματισμό όλων των ιστών γύρω από την προς αντικατάσταση άρθρωση (μύες, σύνδεσμοι, τένοντες), που, με τη σειρά του, σήμαινε περισσότερο αίμα κατά την επέμβαση, περισσότερο και για αρκετές μέρες πόνο για τον ασθενή, περισσότερες μέρες στο νοσοκομείο, μακρύτερο χρόνο αποκατάστασης, μεγαλύτερη πιθανότητα ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων και επιπλοκών, περισσότερες φιάλες αίματος, περισσότερο κόστος για τους ασθενείς και το ασφαλιστικό σύστημα και χρήση οπιοειδών φαρμάκων.
Επιπλέον, έπρεπε τελικά να γίνει παρέμβαση σε όλη την άρθρωση ώστε να ταιριάξει με τον ίδιο τρόπο για όλους τους ασθενείς η νέα πρόθεση, αυτό που παλιότερα ονομαζόταν «γόνατο/ισχίο από το ράφι».
«Η επιτυχία και μοναδικότητα της νέας τεχνολογίας είναι η προβολή τρισδιάστατων ολογραμμάτων της ανατομίας δίνοντας στο χειρουργό ουσιαστικά «ακτινολογική όραση μέσα από το δέρμα» μειώνοντας κάθε περιττό τραυματισμό στους ιστούς, διότι δεν χρειάζεται ο ιατρός πλέον να «δει καλύτερα», και δεν τοποθετούνται παρεμβατικά εργαλεία.
Τα ολογράμματα μεικτής πραγματικότητας βοηθούν το χειρουργό να εξατομικεύσει πλήρως την εφαρμογή υλικών διαφορετικά σε κάθε ασθενή, αντικαθιστώντας πλέον «ό,τι έχει φθαρεί», βάσει προεγχειρητικής τρισδιάστατης ψηφιακής πρόβας που προβάλλεται με το ολόγραμμα στο οπτικό πεδίο του χειρουργού, πάνω στην ακριβή θέση της ανατομίας, ολοκληρώνοντας την επέμβαση με τον πιο ελάχιστα παρεμβατικό χαρακτήρα», επισημαίνει ο ειδικός.
Fast track αρθροπλαστική γόνατος και ισχίου
Το 2016 ξεκίνησαν στην Ελλάδα οι αρθροπλαστικές άμεσης αποκατάστασης fast track και ημερήσιας νοσηλείας. Σήμερα στις Η.Π.Α το 60% των αρθροπλαστικών γίνεται σε περιβάλλον ημερήσιας νοσηλείας. Στη χώρα μας, από τους πρωτοπόρους στην εφαρμογή των νέων τεχνολογιών και νέων πρωτοκόλλων περιοχικής αναισθησίας και τεχνικών κατάργησης πόνου, είναι ο δρ Σπυρίδων Αρμπής.
Η εξέλιξη σε τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας με τη χρήση εξελιγμένων ρομποτικών συστημάτων έκανε δυνατόν να επιτευχθεί μεγαλύτερη ασφάλεια στην τοποθέτηση των (επίσης πιο εξελιγμένων) εμφυτευμάτων και, ταυτόχρονα, βελτιώθηκαν όλες οι παράμετροι που έκαναν την αρθροπλαστική μια μεγάλη, αιματηρή και επώδυνη επέμβαση. Το τραύμα έγινε από ελάχιστο έως ανύπαρκτο, ο πόνος, η παραμονή στο νοσοκομείο, η επιβάρυνση των ασθενών και του συστήματος μειώθηκαν θεαματικά. Οι αρθροπλαστικές έγιναν απλούστερες, ευκολότερες, ασφαλέστερες. Τα ποσοστά επιτυχούς τοποθέτησης υλικών από 70% ανέβηκε στο 98,5%, και σύμφωνα με τις νέες επίσημες δημοσιευμένες μελέτες στην Αμερική οι αρθροπλαστικές fast track επιδεικνύουν 5-6 φορές μειωμένη προσέλευση ξανά στο νοσοκομείο τους πρώτους 3-6 μήνες για οποιαδήποτε επιπλοκή.
Σήμερα η ολογραφική πλοήγηση σε περιβάλλον μεικτής πραγματικότητας απογειώνει όλα τα πλεονεκτήματα των fast track αρθροπλαστικών με την παροχή περισσότερης και καλύτερης ποιότητας πληροφορίας.
Αρθροπλαστική ημερήσιας νοσηλείας με τεχνολογία ολογραμμάτων μεικτής πραγματικότητας
Στην αρθροπλαστική ημερήσιας νοσηλείας με τεχνολογία ολογραμμάτων μεικτής πραγματικότητας, πραγματοποιούνται τρισδιάστατες προεγχειρητικές απεικονιστικές εξετάσεις με τη χρήση νέας τεχνολογίας ρομποτικών συστημάτων.
Κατόπιν, τα μέλη της χειρουργικής ομάδας φορούν κράνη με τεράστια υπολογιστική ισχύ, τα οποία προβάλλουν απευθείας πάνω στον αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού και απευθείας πάνω στην υποβαλλόμενη στην επέμβαση άρθρωση όλες τις λεπτομέρειες της φυσικής ανατομίας της περιοχής αλλά και τις «οδηγίες» για το πώς πρέπει να γίνει η προσπέλασή της και η υπερ-ακριβείας τοποθέτηση νέας γενιάς προθέσεων εξατομικευμένα.
«Αυτό αποτελεί μια καινοτομία όχι μόνο για την αρθροπλαστική και την ορθοπαιδική αλλά και για ολόκληρη την ιατρική, καθώς, έτσι, ο χειρουργός αποκτά πλέον μια «υπερδύναμη», την οποία χρησιμοποιεί εκείνη την ίδια στιγμή προς όφελος του ασθενούς, την «υπερδύναμη» της όρασης ακτινολογικού τύπου: με τη βοήθεια των ολογραμμάτων μεικτής πραγματικότητας βλέπει περισσότερα πράγματα μέσα από μια ελάχιστη τομή, μικρότερη από οποιαδήποτε τομή οποιασδήποτε άλλης μεθόδου.
Χάρη στον συνδυασμό περισσότερης πληροφορίας – μικρότερου τραύματος, κατά την αρθροπλαστική ημερήσιας νοσηλείας με τεχνολογία ολογραμμάτων μεικτής πραγματικότητας δεν τραυματίζονται μυς και ιστοί που παλαιότερα θυσιάζονταν και ήθελαν μήνες ανάρρωσης. Έτσι δεν χρησιμοποιούνται παροχετεύσεις και οι μύες είναι έτοιμοι για χρήση μια ώρα μετά την επέμβαση.
Ο ασθενής ενθαρρύνεται να σηκωθεί από τη νοσοκομειακή κλίνη μετά από μία-δύο ώρες από την επέμβαση, να φάει και να πιει ελεύθερα και να βγει από το νοσοκομείο την ίδια μέρα της επέμβασης για να επιστρέψει άμεσα στις συνήθειες του.
Αυτό συμβαίνει γιατί ο οργανισμός του είναι σε θέση να ανταπεξέλθει πιο γρήγορα και πιο αποτελεσματικά στο χειρουργικό στρες λόγω του ταχέος χειρουργείου και της μειωμένης φαρμακευτικής επιβάρυνσης.
Η γρήγορη κινητοποίησή του μειώνει την πιθανότητα μετεγχειρητικών επιπλοκών όπως οι θρομβώσεις και οι αναπνευστικές λοιμώξεις.
Επομένως, έχουμε να κάνουμε με Safe Track αρθροπλαστικές που κατ’ ανάγκην οδηγούν σε πιο άμεση αποκατάσταση Fast Track.
Οι αρθροπλαστικές Fast Track με χρήση πλοήγησης μέσω ολογραμμάτων σε περιβάλλον μεικτής πραγματικότητας (Mixed Reality) φαίνεται πως μετασχηματίζουν το χώρο των αρθροπλαστικών διεθνώς», καταλήγει ο δρ Αρμπής.
