Η νέα μόδα σε διεθνολόγους είναι ο χαρακτηρισμός του «Trump Always Chickens Out». Τελικά είναι φοβικός ο Τραμπ ή είναι αιμοσταγής τρελός; Πρέπει να αποφασίσουν. Είναι ο Τσάμπερλεν ή είναι ο Χίτλερ;
Η αντιτραμπική υστερία είναι απότοκος μιας οργανωμένης δομής συστημικών ΜΜΕ και επιχειρηματικών συμφερόντων που έχουν πληγεί από την επιχειρούμενη αποπαγκοσμιοποίηση, αλλά και υβριδικών επιχειρήσεων που εκπορεύουν σενάρια ότι μέσω του σκανδάλου Επσταϊν ο Νετανιάχου κρατά τον Τραμπ και είναι μαριονέτα του.
Η τελευταία δε παραφιλολογία αποφεύγει να αναφέρει ότι ήταν ο Τραμπ εκείνος που έδωσε στο κοινό τους φακέλους. Η ίδια διαδρομή πολιτικής και γεωπολιτικής σκέψης, με κάποιον μαγικό τρόπο, επιχειρεί να αποσιωπηθεί ότι το καθεστώς των μουλάδων δεν ταυτίζεται με τον υπερήφανο ιρανικό λαό, αλλά ο ιρανικός λαός κατά δεκάδες χιλιάδες έχει δολοφονηθεί από το καθεστώς. Και αυτός είναι και ο πραγματικός λόγος που δεν εξεγείρονται. Δεν έχουν συνασπιστεί με το καθεστώς. Απλώς τρέμουν το καθεστώς.
Η νέα μόδα σε διεθνολόγους είναι ο χαρακτηρισμός του Τραμπ TACO («Trump Always Chickens Out»). Τελικά είναι φοβικός ο Τραμπ ή είναι αιμοσταγής τρελός; Πρέπει να αποφασίσουν. Είναι ο Τσάμπερλεν ή είναι ο Χίτλερ; Πάμε τώρα να προσγειωθούμε στην πραγματικότητα. Ο Τραμπ δεν είναι ούτε ο Μαντ Κινγκ ούτε ο Τζόφρι από το «Game of Thrones».
Χρησιμοποιεί τη Mad Man Theory του Νίξον όμως. Η απρόβλεπτη αποφασιστικότητα του Νίξον είχε κάποτε στοιχεία μπλόφας και κλιμάκωσης, όπως την απειλή χρήσης πυρηνικών, αλλά είχε και στοιχεία διαπραγμάτευσης, κάνοντας τη Σοβιετική Ενωση πολύ πιο προσεκτική. Το Ιράν και οι σύμμαχοί του είδαν την αλλαγή αρχηγού του Γενικού Επιτελείου (Gen. Randy George) και άλλων ανώτατων στρατηγών ως ένδειξη ότι η αμερικανική ηγεσία είναι αποφασισμένη να προχωρήσει πιο επιθετικά. Το δε μήνυμα σε Κίνα και Ρωσία ξεκάθαρο: έδειξε ότι ο Τραμπ είναι διατεθειμένος να αλλάζει στρατηγούς για να πετύχει τους στόχους του, κάτι που αυξάνει την απρόβλεπτη συμπεριφορά των ΗΠΑ.
Πάμε να δούμε ποια είναι μέχρι στιγμής τα αποτελέσματα του πολέμου στο Ιράν:
1 Η ηγεσία του έχει εξουδετερωθεί συστηματικά, συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου ηγέτη και των ανώτατων διοικητών των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC), όπως και επιστημόνων που έτρεχαν το πυρηνικό πρόγραμμα. Ο δε διάδοχος του Χαμενεΐ είναι σαν τη γάτα του Σρέντινγκερ μέσα σε μια ντουλάπα. Μπορούμε να υποθέσουμε ταυτόχρονα ότι και ζει και ότι δεν ζει, μέχρι να την ανοίξουμε.
2 Η αεροπορία, το ναυτικό και τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνάς του έχουν καταστραφεί. Περίπου το 90% των εργοστασίων όπλων του Ιράν έχει πληγεί, τα αποθέματα βαλλιστικών πυραύλων και 450 εγκαταστάσεις παραγωγής βρίσκονται σε ερείπια, μαζί με επιπλέον περίπου 800 εγκαταστάσεις drones.
3 Οι αντιπρόσωποί του, ιδίως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ, βρίσκονται στο χειρότερο σημείο από τη στιγμή της δημιουργίας τους, ενώ οι Χούθι είναι αποδυναμωμένοι. Για εμάς το γενοκτονικό καθεστώς Γκολάνι στη Συρία είναι αποτρόπαιο. Για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ όμως μπλοκάρει τον διάδρομο επικοινωνίας και άρα χορηγίας Ιράν με Χεζμπολάχ.
4 Το πυρηνικό του οπλοστάσιο έχει δεχθεί ισχυρότατα πλήγματα.
5 Η στρατιωτική βιομηχανία του Ιράν, η παραγωγή χάλυβα και τα πετροχημικά εργοστάσια, που αποτελούσαν την οικονομική αρτηρία του καθεστώτος, έχουν πληγεί σοβαρά, χωρίς δυνατότητα ανάκαμψης στο άμεσο μέλλον.
6 Τα Στενά του Ορμούζ τα ελέγχει ακόμη το Ιράν. Σημαντικό; Βεβαίως! Και προκαλεί μάλιστα και πληθωριστικό πρόβλημα και στις ΗΠΑ. Αλλά αυτό είναι η μισή αλήθεια. Διότι η άλλη μισή είναι ότι η Κίνα προχωρά στην επανέναρξη μαζικών αγορών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και αργού πετρελαίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς οι διαταραχές στην προσφορά στη Μέση Ανατολή και η στενότητα στις αγορές καυσίμων σε όλη την Ασία αναγκάζουν το Πεκίνο να αναπροσαρμόσει την ενεργειακή του στρατηγική. Η Κίνα, λοιπόν, σε αυτό το επίπεδο διαθέτει μικρότερη ανθεκτικότητα σε σχέση με τις ΗΠΑ. Και εν ευθέτω χρόνω Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ επίκειται να συναντηθούν. Εκεί θα πέσουν όλα τα θέματα στο τραπέζι.
Και εδώ ερχόμαστε σε ένα κεφαλαιώδες σημείο της ανάλυσης. Είναι η πραγματική σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν; Οχι! Η πραγματική σύγκρουση είναι μεταξύ των συστημικών δρώντων, ΗΠΑ και Κίνας, ενώ το Ιράν είναι υποσυστημικός δρων. Το Ιράν είναι μέρος της απόληξης του Δρόμου του Μεταξιού, ο οποίος επιχειρεί να παρακάμψει τον θαλάσσιο δρόμο του Αιγαίου και άρα να αναστρέψει τον κλασικό αγγλοσαξονικό έλεγχο των θαλασσών. Γι’ αυτό και η Κίνα συνέστησε στο Ιράν να σκεφτεί την εκεχειρία.
7 Η πλήρης ανατροπή καθεστώτος είναι δύσκολο να επιτευχθεί εξαιτίας της δικέφαλης μηχανής του Ιράν που δεν λειτουργεί ως μία ενοποιημένη στρατιωτική δύναμη, αφού οι Artesh -οι συμβατικές ένοπλες δυνάμεις, αποκεντρωμένες πέριξ πέντε περιφερειακών αρχηγείων- υπακούουν επί της ουσίας στους Φρουρούς της Επανάστασης. Ενώ οι τελευταίοι, επίσης αποκεντρωμένοι, υπακούουν στον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, που και αυτός με τη σειρά του υπακούει στον ανώτατο ηγέτη. Με τη λήξη του πολέμου, όμως, με μία οικονομία σε ερείπια, το να κατευθυνθούν οι πόροι στη στρατιωτική ανοικοδόμηση έναντι της πραγματικής οικονομίας που είναι ήδη χρόνια επιβαρυμένη λόγω μακροχρόνιων κυρώσεων από τις ΗΠΑ θα κάνει τις συνέπειες απρόβλεπτες. Οι προϋποθέσεις όμως έχουν δημιουργηθεί.
8 Τα κράτη του Κόλπου που δέχτηκαν ιρανικές επιθέσεις πήραν ένα μάθημα που δύσκολα θα ξεχάσουν. Σε αντίθεση με το Ισραήλ, το οποίο έχει συνηθίσει σε κύκλους συγκρούσεων κάθε χρόνο ή δύο, οι νεότερες γενιές Εμιρατινών, Καταριανών και Σαουδάραβων θα κουβαλούν για πολύ καιρό το τραύμα του να τρέχουν να προφυλαχθούν σε ανοχύρωτους χώρους, ενώ τουρισμός, οικονομική σταθερότητα και ενεργειακές ροές γίνονταν στάχτη. Για τις χώρες του Κόλπου και κυρίως για τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα οι ιρανικές επιδρομές κατέρριψαν τον βασικό πυλώνα μιας δεκαετούς πολιτικής «hedging».
Εδώ και χρόνια το Ριάντ και ορισμένα γειτονικά κράτη ακολουθούσαν μια εσκεμμένη διπλή γραμμή εξάρτησης: στα ζητήματα ασφάλειας και στρατιωτικής υποστήριξης παρέμεναν σχεδόν αποκλειστικά προσανατολισμένα στις ΗΠΑ (με αναλογία περίπου εννέα προς ένα υπέρ των Αμερικανών στις προμήθειες προηγμένων οπλικών συστημάτων), ενώ παράλληλα ενίσχυαν ολοένα περισσότερο τους οικονομικούς και υποδομικούς δεσμούς τους με το Πεκίνο. Η σαουδο-ιρανική ομαλοποίηση του 2023, που μεσολάβησε η Κίνα, αποτέλεσε την πιο χαρακτηριστική εκδήλωση αυτής της στρατηγικής: ένα προσεκτικά σχεδιασμένο στοίχημα ότι η διπλωματική προσέγγιση θα εξασφάλιζε ανοσία απέναντι στην ιρανική επιθετικότητα. Οι πυραυλικές επιθέσεις όμως ανέτρεψαν ολοσχερώς αυτό το στοίχημα.
Εάν αυτό είναι ήττα, δεν γνωρίζω τι σημαίνει νίκη.
*Υπ. δρ Γεωπολιτικής – πρόεδρος Δικτύου ΕλλήνωνΣυντηρητικών
