Το τέλος ενός κόσμου που φθίνει και η ανάδυση ενός νέου. Το πέρασμα από την ύστερη αρχαιότητα στον θρίαμβο του χριστιανισμού.
Μια εποχή ριζικών αλλαγών που σήμανε το οριστικό τέλος της αρχαιότητας και έφερε την εδραίωση της χριστιανοσύνης. Αυτή την εποχή μελετάει η νέα έκθεση με τίτλο «Μετάβαση προς τον χριστιανισμό. Η τέχνη στην ύστερη αρχαιότητα, 3ος-7ος αιώνας μ.Χ.», που εγκαινιάζεται ανήμερα του Αγίου Νικολάου στο Ωνάσειο Μορφωτικό Κέντρο της Νέας Υόρκης.
Συνολικά 170 αντικείμενα από διάφορα μουσεία της Ελλάδας, της Κύπρου αλλά και των Ηνωμένων Πολιτειών περιλαμβάνονται στα εκθέματα που θα μπορεί κανείς να θαυμάσει στο θυγατρικό Ιδρυμα Ωνάση στην καρδιά της Νέας Υόρκης. Είναι χαρακτηριστικό, μάλιστα, ότι αρκετά από τα εκθέματα ταξιδεύουν για πρώτη φορά εκτός Ελλάδας.
Ψηφιδωτά, εικόνες, γλυπτά, αρχιτεκτονικά μέλη, επιγραφές, νομίσματα, λειτουργικά σκεύη, κοσμήματα αλλά και αντικείμενα οικιακής χρήσης συνθέτουν το σκηνικό της έκθεσης, αποτυπώνοντας με τον καλύτερο τρόπο τη σταδιακή μετάβαση σε μια νέα κοινωνική, πολιτική και θρησκευτική πραγματικότητα.
«Από τα πλέον ενδιαφέροντα στοιχεία της έκθεσης είναι η παρουσίαση της συλλογής πινακίων του Δαβίδ από τη Λάμπουσα, τα οποία βρίσκονται στο Μουσείο της Κύπρου και το μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης» εξήγησε κατά τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου η αναπληρώτρια διευθύντρια του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου Αναστασία Λαζαρίδου, του πολιτιστικού φορέα που συνδιοργανώνει μαζί με το Ιδρυμα Ωνάση την έκθεση. «Μάλιστα, για πρώτη φορά θα παρουσιαστούν στο κοινό τα ελεφαντοστέινα πλακίδια που βρέθηκαν στη Μαρώνεια. Πρόκειται για πρόσφατα αρχαιολογικά ευρήματα, τα οποία έως τώρα μελετώνται στα εργαστήρια»
Παρόντες στη χθεσινή παρουσίαση ήταν ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Ιδρύματος Ωνάση Αντώνης Παπαδημητρίου, αλλά και η διευθύντρια του Βυζαντινού Μουσείου Ευγενία Χαλκιά, η οποία αφιέρωσε την έκθεση στον πρόωρα χαμένο διευθυντή του μουσείου Δημήτρη Κωνστάντιο. «Οταν πριν από τρία χρόνια ξεκινήσαμε με τον καλό μου φίλο Δημήτρη να σχεδιάζουμε την έκθεση, προβληματιστήκαμε σχετικά με τη φύση της, διότι δεν θέλαμε να επαναληφθούμε. Σκεφτήκαμε λοιπόν ότι στόχος ήταν να προβάλουμε την Ελλάδα, αλλά όχι και να περιοριστούμε σε αυτήν. Γι’ αυτό και συγκεντρώσαμε υλικό από μουσεία και εφορείες αρχαιοτήτων που δεν είχαν παρουσιαστεί ξανά πριν» τόνισε η κυρία Χαλκιά.
Μέσα από τις επτά θεματικές ενότητες η έκθεση παρουσιάζει με ολοκληρωμένο τρόπο τις αλλαγές που επέφερε ο χριστιανισμός στην τέχνη, στις κοινωνικές δομές, στην καθημερινότητα των κατοίκων, στις πόλεις ακόμη και τις ταφικές συνήθειες. Ο σταδιακός εκχριστιανισμός βάζει τέλος όχι μόνο στην περίοδο της αρχαιότητας, αλλά και σε παγιωμένους θεσμούς, όπως η αγορά και το θέατρο, οι οποίοι πλέον παύουν να υφίστανται. Η χριστιανική τέχνη δανείζεται παλιές μορφές λατρείας, τις προσαρμόζει στα μέτρα της και στις νέες θρησκευτικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η βασιλική, που αποτελεί εξέλιξη του ομώνυμου ρωμαϊκού κοσμικού κτιρίου και πλέον δίνει το στίγμα στις πόλεις. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον εκχριστιανισμού της τέχνης αποτελεί και η κεφαλή της Αφροδίτης από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στην οποία χαράχτηκε από τους πρώτους χριστιανούς ένας σταυρός.
Η παρουσίαση συνοδεύεται από κατάλογο, ενώ στο πλαίσιό της θα πραγματοποιηθούν ξεναγήσεις και διαλέξεις.
Info: Η έκθεση θα είναι ανοιχτή για το κοινό από τις 7 Δεκεμβρίου και θα διαρκέσει έως και τις 14 Μαΐου 2012.
Γιώτα Βαζούρα
