ΜΕΡΟΣ 1ο: Η πρωτοποριακή ανακάλυψη στον χώρο της ιατρικής που μετατράπηκε σε εμπόριο ελπίδας στα χέρια ασυνειδήτων
Διαβάστε αύριο: Πώς στήθηκε το σκάνδαλο με την εταιρία Stem HealthΤης
Μαρίας Παναγιώτου
Ερευνα: Θοδωρής Δαφέρμος, Ειρήνη Μιλή
Τον Οκτώβριο του 1988 ο Μάθιου Φάροου, ένα αγόρι μόλις 5 ετών, από τη Βόρεια Καρολίνα των ΗΠΑ, υποβάλλεται σε μία πρωτοποριακή θεραπεία, αποτέλεσμα εξαιρετικής έμπνευσης δύο επιστημόνων: του Αμερικανού δρος Χαλ Μπροξμέγερ και της Γαλλίδας δρος Ελιάν Γκλούγκμαν.
Ο δρ Μπροξμέγερ ήταν ο άνθρωπος που είχε την ιδέα να ερευνήσει τι είδους βλαστοκύτταρα βρίσκονται μέσα στο ομφαλοπλακουντιακό αίμα, δηλαδή στο αίμα που κυκλοφορεί μεταξύ πλακούντα και ομφάλιου λώρου στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Εκεί ανακάλυψε αρχέγονα, αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα, δηλαδή κύτταρα που έχουν την ιδιότητα να αναγεννούν το αιμοποιητικό και ανοσοποιητικό μας σύστημα και δυνάμει να μας θεραπεύουν από κάποιες ασθένειες. Η δρ Γκλούγκμαν, από την άλλη, ήταν εκείνη που έκανε τη μεταμόσχευση στον μικρό Μάθιου.
Αφορμή για την πρωτοποριακή ιδέα του δρος Μπροξμέγερ στάθηκε ένα ατύχημα που επηρέασε τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Ο λόγος για το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνόμπιλ (26 Απριλίου 1986), μετά το οποίο άρχισε να καλλιεργείται στην επιστημονική κοινότητα η άποψη πως η ανθρωπότητα πρέπει να αρχίσει να αποθηκεύει βλαστοκύτταρα για να θεραπεύσει τις συνέπειες που θα έχει στον άνθρωπο ένα επόμενο καταστροφικό πυρηνικό ατύχημα.
Ετσι, ο μικρός Μάθιου, που έπασχε από μία σπάνια κληρονομική νόσο, γνωστή ως σύνδρομο Φανκόνι, έμελλε να είναι ο πρώτος ασθενής μέσω του οποίου οι επιστήμονες θα αποδείκνυαν την ορθότητα των θεωριών τους. Εφτασε μαζί με τους γονείς του και τη μόλις έξι μηνών αδελφούλα του στο Παρίσι και συγκεκριμένα στο Νοσοκομείο Saint Louis. Μαζί τους είχαν ένα πολύτιμο «πακέτο»: το ομφαλικό αίμα που ο δρ Μπροξμέγερ είχε συλλέξει κατά τη γέννηση της αδελφής του Μάθιου. Η μεταμόσχευση των βλαστοκυττάρων ήταν απολύτως επιτυχής. Σήμερα ο Μάθιου είναι πλέον 34 ετών, παντρεμένος, πατέρας ενός μικρού αγοριού και -το βασικότερο- υγιέστατος.
Αγιο δισκοπότηρο
Η ανακάλυψη του δρος Μπροξμέγερ και της δρος Γκλούγκμαν άνοιξε τον ασκό του Αιόλου. Είχε στ’ αλήθεια ανακαλύψει η επιστημονική κοινότητα το νέο Αγιο Δισκοπότηρο της Ιατρικής, με το οποίο θα μπορούσε να λύσει τα δεινά της ανθρωπότητας σε ό,τι αφορά το πιο πολύτιμο αγαθό, την υγεία; Προφανώς και όχι. Εξάλλου, ακόμη και σήμερα μένει να αποδειχθεί σε πόσες ασθένειες μπορεί να είναι αποτελεσματική η νέα θεραπεία, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη σειρά ερευνών. Το βέβαιο πάντως είναι πως η επιχειρηματική κοινότητα είχε ανακαλύψει ένα νέο πεδίο δράσης. Οι εξελίξεις ήταν ραγδαίες.
Το 1993 δημιουργείται στη Νέα Υόρκη η πρώτη δημόσια Τράπεζα Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος στον κόσμο. Το παράδειγμα των ΗΠΑ θα ακολουθήσουν τα επόμενα χρόνια τουλάχιστον 45 χώρες σε όλο τον κόσμο και, φυσικά, η χώρα μας.
Εως τα μέσα της δεκαετίας του 2000 σημειώνεται μία παγκόσμια έκρηξη, καθώς, παράλληλα με τις δημόσιες, θα εμφανιστούν στον χάρτη εκατοντάδες ιδιωτικές τράπεζες. Γονείς σε όλο τον κόσμο αποφασίζουν να πληρώσουν και να καταψύξουν τα βλαστοκύτταρα των παιδιών τους από το ομφαλικό αίμα, ελπίζοντας πως θα φανούν χρήσιμα στα ίδια ή σε κάποιο άλλο μέλος της οικογένειας σε περίπτωση σοβαρής ασθένειας στο μέλλον.
Σήμερα υπολογίζεται ότι στις δημόσιες τράπεζες φυλάσσονται περίπου 600.000 δείγματα. Πόσα δείγματα φυλάσσονται, όμως, στις ιδιωτικές τράπεζες είναι κάτι που κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει με ακρίβεια. Δεν θα ήταν υπερβολή, πάντως, να κάνουμε λόγο για μερικές δεκάδες εκατομμύρια δείγματα.
Ποιες είναι οι διαφορές και ποιες οι ομοιότητες ανάμεσα στις δημόσιες και τις ιδιωτικές τράπεζες φύλαξης είναι ένα από τα θέματα που θα μας απασχολήσει τις ερχόμενες ημέρες, καθώς ξετυλίγεται η έρευνά μας.
Ο «άνθρωπος» του Τζήμερου και η συνεργασία με τον Βγενόπουλο
Κραυγή αγωνίας από 25.000 γονείς που είδαν τη Stem Health να βάζει λουκέτο
Πέρα από το διεθνές παράδειγμα, θα είχε, όμως, ενδιαφέρον να δούμε μερικά νούμερα που αφορούν τη χώρα μας: Υπολογίζεται ότι την τριετία 2008-2010 το 50% των ιδιωτικών τραπεζών στην Ευρώπη είχε έδρα στην Ελλάδα.
Στα χρόνια της οικονομικής κρίσης τα πράγματα άλλαξαν. Το κόστος έγινε απαγορευτικό για πολλές οικογένειες κι έτσι η δραστηριότητα περιορίστηκε. Πάλι, όμως, δεν θα ήταν καθόλου υπερβολή να πούμε πως σήμερα δεκάδες χιλιάδες δείγματα φυλάσσονται στις τράπεζες που βρίσκονται στην Ελλάδα. Και αυτός είναι, προφανώς, ένας από τους λόγους που η «δημοκρατία» αποφάσισε να ασχοληθεί με αυτή την υπόθεση στη νέα ενότητα που εγκαινιάζει με μεγάλες έρευνες. Οπως και το… κανόνι της ιδιωτικής τράπεζας Stem Health, που «έσκασε» πριν από μερικούς μήνες.
«Λάβαμε ένα μήνυμα στο κινητό. Δεν είχαμε καμία ενημέρωση. Δεν ξέρουμε αν τα βλαστοκύτταρα είναι ασφαλή και τι θα απογίνουν». Αυτή είναι μόνο μία κραυγή διαμαρτυρίας ενός από τους περίπου 25.000 γονείς, οι οποίοι έδωσαν τα βλαστοκύτταρα των παιδιών τους στην ιδιωτική τράπεζα φύλαξης βλαστοκυττάρων Stem Health.
Η ιστορία αυτής της εταιρίας θα μας απασχολήσει, επίσης, τις ερχόμενες ημέρες. Θα εξετάσουμε ανάμεσα στα άλλα τη διαδρομή του Νίκου Νικολαΐδη, ο οποίος από την Αμερική και το Χάρβαρντ βρέθηκε να πολιτεύεται με το κόμμα του Θάνου Τζήμερου Δημιουργία Ξανά, αλλά και να συνεργάζεται με τον Ανδρέα Βγενόπουλο και τον όμιλο Υγεία ως διευθύνων σύμβουλος της εταιρίας Stem Health. Θα ερευνήσουμε ακόμη πώς από διευθύνων σύμβουλος βρέθηκε ξαφνικά κάτοχος του πλειοψηφικού πακέτου της εταιρίας που αποτελεί σήμερα το μεγαλύτερο σκάνδαλο στον χώρο φύλαξης βλαστικών κυττάρων στη χώρα μας.
Καταγγελίες επί του θέματος των βλαστοκυττάρων στο τηλέφωνο: 2130170400
