Ο πρώην πρόεδρος του φορέα Γ. Νυχάς μιλά στη «δημοκρατία» για τα προβλήματα νοτροπίας και οργάνωσης που βίωσε ΜΕΡΟΣ 5ο
Της Μαρίας Παναγιώτου
Ερευνα: Ντίνα Ιωακειμίδου,
Ειρήνη Μιλή
Ο Γιώργος Νυχάς είναι καθηγητής της Μικροβιολογίας Τροφίμων του Τμήματος Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Εχει συντονίσει 17 ερευνητικά έργα (4 διεθνή και 13 ελληνικά) και έχει συμμετάσχει ως συνεργάτης σε περισσότερα από 30 ερευνητικά έργα. Στο βιογραφικό του σημείωμα αναφέρεται, μάλιστα, ότι η δραστηριότητά του αυτή είχε ως αποτέλεσμα την εισροή πάνω από 5.500.000 ευρώ στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο. Τέλος, ο κ. Νυχάς διετέλεσε πρόεδρος του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) από τον Φεβρουάριο του 2010 έως τον Ιούλιο του 2011, οπότε παραιτήθηκε μετά το σκάνδαλο που ξέσπασε με τα μολυσμένα με E.coli προϊόντα της αλυσίδας Lidl. Για την πρόσληψή του στη θέση, όπως ο ίδιος λέει, νιώθει περήφανος ακόμη και σήμερα, καθώς έγινε με αξιοκρατικό τρόπο. «Με πήραν αξιοκρατικά – εγώ απλά έδωσα τα χαρτιά μου. Μου έκαναν τρεις συνεντεύξεις. Εξήγησα στην υπουργό (σ.σ.: πρόκειται για την Κατερίνα Μπατζελή, που ανέλαβε υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στην κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου) ότι δεν είμαι πολιτικός και δεν ξέρω από πολιτική. Συζητήσαμε ορισμένα βασικά πράγματα, μου έδειξε μεγάλη εμπιστοσύνη» θυμάται.
Το διάστημα που ο κ. Νυχάς διατελεί πρόεδρος στον ΕΦΕΤ γίνεται και μία από τις… μετακομίσεις του φορέα, από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στο υπουργείο Υγείας, όταν υπουργός ήταν ο Ανδρέας Λοβέρδος.
Για την παραίτησή του, την οποία είχε βασίσει σε προσωπικούς λόγους -αλλά είχε αποδοθεί από καταναλωτικούς φορείς και δημοσιογράφους σε πολιτικές πιέσεις μετά την υπόθεση με τα Lidl-, ο κ. Νυχάς δεν θέλει να μιλά. Αναφέρει, απλά, ότι δεν έχει καμία πικρία.
Στο ερώτημά μας πόσο δύσκολη είναι η ζωή για έναν πρόεδρο του ΕΦΕΤ, επιβεβαιώνει τη χαοτική κατάσταση που επικρατεί στον τομέα ελέγχου των τροφίμων στη χώρα μας. «Είναι! Πώς δεν είναι δύσκολη η ζωή του; Καταρχάς έχει να πολεμήσει τις ενδογενείς σκέψεις των ανθρώπων που δουλεύουν εντός του ΕΦΕΤ, καθώς αρκετοί θέλουν να έχουν μόνο ελεγκτικό ρόλο. Αν δείτε, όμως, τι κάνει ο αντίστοιχος ΕΦΕΤ στη Γερμανία ή στη Γαλλία… Αυτοί σχεδιάζουν, αναλύουν τον κίνδυνο, δίνουν κατευθύνσεις, συμμετέχουν σε συνέδρια, αναπτύσσουν βάσεις. Εμείς, για παράδειγμα, στο πανεπιστήμιο έχουμε μια βάση δεδομένων για τις μυκοτοξίνες, για την οποία έχει ενδιαφερθεί ο αντίστοιχος γερμανικός ΕΦΕΤ. Εγώ νομίζω ότι ο ΕΦΕΤ πρέπει να είναι ένας επιτελικός φορέας που θα παίρνει τα αποτελέσματα από όλους τους φορείς, θα τα αναλύει και θα λέει στους άλλους τι θα κάνουν» δηλώνει.
Στη συνέχεια καταθέτει τις… αναμνήσεις του: «Θυμάμαι ότι τέσσερις υπηρεσίες της Περιφέρειας έπρεπε να στέλνουν σε τακτά χρονικά διαστήματα ένα φύλλο στον ΕΦΕΤ για να αναφέρουν τι είχαν εντοπίσει. Επειδή, όταν πήγα εγώ, ο ΕΦΕΤ ανήκε στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, το υπουργείο Εμπορίου, στο οποίο ανήκε προηγουμένως ο ΕΦΕΤ, τον αγνοούσε και δεν έστελνε ποτέ πληροφορίες. Ηταν θιγμένοι από τη μεταφορά του. Το ίδιο συνέβαινε και με το υπουργείο Υγείας. Οταν μεταφερθήκαμε στο υπουργείο Υγείας, οι αντίστοιχες διευθύνσεις της Περιφέρειας που ανήκαν στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης αρνούνταν να δώσουν το ενημερωτικό φύλλο. Δεν μπορούσες να λειτουργήσεις χωρίς αυτές τις πληροφορίες. Στα μάτια μου, ο ΕΦΕΤ πρέπει να είναι ανεξάρτητος. Δεν θα πρέπει να παραιτείται ο υπουργός σε μια διατροφική κρίση, αλλά ο πρόεδρος του ΕΦΕΤ. Υπάρχει σύγχυση αρμοδιοτήτων. Ο ΕΦΕΤ αποτελεί σταθερά μήλον της Εριδος. Καθένας υπουργός, αναλόγως με τη δύναμή του, θέλει να τον πάρει. Ο κατακερματισμός δημιουργεί χάος στους ελέγχους. Πάει, ας πούμε, ένα υπουργείο και λέει στους ανθρώπους “θέλουμε αυτό κι αυτό”. Και μετά, πάει ένα άλλο υπουργείο και τους λέει κάποια άλλα. Οταν ήμουν πρόεδρος του ΕΦΕΤ, πολλοί με έπαιρναν και παραπονιούνταν όχι γιατί δεν ήθελαν ελέγχους, αλλά γιατί ζητούσαν να συμφωνήσουμε, επιτέλους, στο τι ζητάμε».
«Απειλή η listeria, φταίνε κι οι καταναλωτές»
Ο κ. Νυχάς έχει να προσθέσει πολλά και ενδιαφέροντα και από τη θέση του επιστήμονα σε σχέση με τους διατροφικούς κινδύνους που αντιμετωπίζουμε σήμερα, τους οποίους χωρίζει σε βιολογικούς, χημικούς και φυσικούς. Κρίνει ότι η μεγαλύτερη και πιο άμεση απειλή για τον άνθρωπο είναι η βιολογική και εστιάζει σε δύο παθογόνους μικροοργανισμούς: «Μεγαλύτερο κίνδυνο θεωρώ τη listeria monocytogenes, γιατί έχει μεγάλη θνησιμότητα. Μπορεί να έχουμε λίγες περιπτώσεις καταγεγραμμένες σε χρονικό διάστημα ενός έτους, αλλά η θνησιμότητα είναι πολύ μεγάλη – αγγίζει το 30%-40%.
Δεύτερος μεγάλος κίνδυνος είναι τα καμπυλοβακτηρίδια, από τα οποία έχουμε πολλά κρούσματα ετησίως, αλλά η πιθανότητα θνησιμότητας είναι μικρή. Στη listeria monocytogenes έχουμε γύρω στα 3.000 περιστατικά τον χρόνο παγκοσμίως, ενώ καμπυλοβακτηρίδια έχουμε αντίστοιχα 300.000-400.000 τον χρόνο».
Παράλληλα, διευκρινίζει ότι δίνει μεγάλη σημασία στη διαχείριση που κάνουν στα τρόφιμα οι καταναλωτές. «Το βασικό πρόβλημα δεν είναι οι βιομηχανίες. Οι εκθέσεις αναφέρουν ως κύρια πηγή του προβλήματος τους καταναλωτές. Αγοράζουμε τρόφιμα σε αρκετά καλή κατάσταση, αλλά η διαχείριση που κάνουμε στην κουζίνα μας ή στα catering -γιατί, όταν λέω καταναλωτές, δεν εννοώ μόνο τους ιδιώτες- μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα. Ενα μεγάλο εύρος προβλημάτων και ένα 30%-80% των τροφικών δηλητηριάσεων εμφανίζονται εκεί. Φανταστείτε όταν αγοράζουμε ένα τρόφιμο, το οποίο αναγράφει ότι πρέπει να συντηρηθεί στους 4 βαθμούς, και, ενώ είναι καλοκαίρι, μπορεί να το ξεχάσουμε για ώρα στο πορτμπαγκάζ».
Καταγγελίες για τα διατροφικά σκάνδαλα στο τηλέφωνο 2130170400
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ:
Οι συνθήκες εργασιακής σκλαβιάς που βιώνουν οι εργαζόμενοι
στα σούπερ μάρκετ
