Την περασμένη Πέμπτη, μια γυναίκα ονόματι Σάρον από τη Μινεσότα κάλεσε στην ανοιχτή γραμμή του C-SPAN TV για να εκφράσει την απόγνωσή της για το κόστος ζωής. «Είμαι 65 ετών, νόμιμα τυφλή και ζω με επίδομα αναπηρίας. Έχασα 13 κιλά τον τελευταίο χρόνο χωρίς να το θέλω. Τα έχασα γιατί δεν έχω πια χρήματα για να φάω», εξήγησε η Σάρον με τρεμάμενη φωνή. Λόγω των περικοπών στο πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας (SNAP) και του υψηλού κόστους σε τρόφιμα, βενζίνη και ρεύμα, η Σάρον αναγκάζεται να ζει με μόλις 65 δολάρια τον μήνα για φαγητό.
Η περίπτωση της Σάρον, που παλεύει για τα βασικά σε μια ηλικία που πολλοί ελπίζουν να απολαμβάνουν τη σύνταξή τους, είναι ο μεγαλύτερος φόβος των νεότερων γενιών.
Η γενιά X και το φάντασμα της οικονομικής επισφάλειας
Τα γηραιότερα μέλη της Γενιάς X πλησιάζουν πλέον τα 65. Η οικονομική τους κατάσταση, όμως, φαίνεται να είναι χειρότερη από εκείνη των προκατόχων τους, των Boomers. Οι αποταμιεύσεις τους είναι περιορισμένες και η εξάρτησή τους από την Κοινωνική Ασφάλιση μεγαλύτερη.
Για τους Αμερικανούς στα 20, τα 30 ή τα 40 τους, το μέλλον μοιάζει ακόμα πιο σκοτεινό. Με τα φοιτητικά χρέη να τους πνίγουν και το κόστος φροντίδας των παιδιών να εκτοξεύεται, η ιδέα της αποταμίευσης για τη σύνταξη φαντάζει σχεδόν γελοία. Ένας αναγνώστης της Gen Z σχολίασε κυνικά πως δεν πιστεύει ότι θα καταφέρει ποτέ να συνταξιοδοτηθεί, ελπίζοντας ειρωνικά πως «η κλιματική αλλαγή ή οι πόλεμοι για το νερό θα τον έχουν ξεκάνει μέχρι τότε».
Η κατάρρευση του «σκαμνιού με τα τρία πόδια»
Το Εθνικό Ινστιτούτο για την Ασφάλεια της Συνταξιοδότησης (NIRS) περιγράφει το εισόδημα της σύνταξης ως ένα «σκαμνί με τρία πόδια»: τη σύνταξη από τον εργοδότη, τις ατομικές αποταμιεύσεις και την Κοινωνική Ασφάλιση. Σήμερα, αυτό το οικοδόμημα καταρρέει.
Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι ο διάμεσος εργαζόμενος έχει αποταμιεύσει μόλις 955 δολάρια σε λογαριασμούς συνταξιοδότησης. Το 20% των Αμερικανών άνω των 50 ετών δεν έχει απολύτως καμία αποταμίευση, ενώ το 37% ανησυχεί για την κάλυψη βασικών αναγκών, όπως η στέγαση και η διατροφή. Το πρόβλημα είναι απλό: όσοι ζουν από μισθό σε μισθό δεν έχουν περισσεύματα για το μέλλον.
Η εξαφάνιση των παραδοσιακών συντάξεων και η κρίση στέγασης
Δύο είναι οι τάσεις που τρομάζουν τη Gen X και τους νεότερους. Η πρώτη είναι η σταδιακή κατάργηση των παραδοσιακών συντάξεων (pensions), οι οποίες αντικαταστάθηκαν από προγράμματα (όπως το 401k) που εξαρτώνται από τις διακυμάνσεις των χρηματιστηρίων.
Η δεύτερη τάση είναι το κόστος στέγασης. Σύμφωνα με έκθεση του Χάρβαρντ για το 2025, πάνω από το ένα τρίτο των ηλικιωμένων νοικοκυριών δαπανούν περισσότερο από το 30% του εισοδήματός τους για στέγη, ένα ποσοστό που δεν δείχνει τάσεις αποκλιμάκωσης.
Υπάρχει ελπίδα; Οι πολιτικές λύσεις στο τραπέζι
Παρά τη ζοφερή εικόνα, ορισμένοι οικονομολόγοι βλέπουν χαραμάδες ελπίδας μέσα από την αλλαγή πολιτικής. Το «κλειδί» φαίνεται να είναι η αυτόματη εγγραφή σε συνταξιοδοτικά προγράμματα. Ο Πρόεδρος Τραμπ, υιοθετώντας μια παλαιότερη πρόταση του Ομπάμα, υποσχέθηκε να δώσει σε όλους τους εργαζόμενους πρόσβαση στο συνταξιοδοτικό πλάνο που απολαμβάνουν οι ομοσπονδιακοί υπάλληλοι.
Ωστόσο, παραμένει η ανησυχία για το μέλλον της Κοινωνικής Ασφάλισης. Αν και το πρόγραμμα είναι εξαιρετικά δημοφιλές, οι συζητήσεις για «εισοδηματικά κριτήρια» ή για «ιδιωτικοποίηση» από την πλευρά της κυβέρνησης Τραμπ προκαλούν φόβο. Η τάση της τρέχουσας διοίκησης να μεταθέτει το οικονομικό ρίσκο από το κράτος στον πολίτη θα μπορούσε να αποβεί μοιραία για τη χρηματοοικονομική υγεία των ηλικιωμένων.
Σε μια χώρα τόσο πλούσια όσο οι ΗΠΑ, μια γυναίκα σαν τη Σάρον δεν θα έπρεπε να αναγκάζεται να κλαίει δημόσια επειδή πεινάει. Η εγκατάλειψη των πιο ευάλωτων πολιτών είναι μια πραγματικότητα που, προς το παρόν, δεν φαίνεται να αλλάζει.
ΠΗΓΗ: NEW YORK TIMES
Διαβάστε επίσης:
Τεράστιο χάσμα στις συντάξεις: Στον πάτο οι συντάξεις του ιδιωτικού τομέα
