Οι διοικήσεις των πιστωτικών ιδρυμάτων προσπαθούν να αντλήσουν άμεσα χρήματα με αντάλλαγμα ευνοϊκούς όρους αποπληρωμής, ενώ ζητούν θέσπιση ακαταδίωκτου για τα στελέχη που υπογράφουν τις αναδιαρθρώσεις χρεών
Μεγάλη μπίζνα με τη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων, κυρίως των επιχειρηματικών, φαίνεται ότι βρίσκεται σε εξέλιξη στο παρασκήνιο. Η πώληση μη εξυπηρετούμενων δανείων σε funds-γύπες δεν αποτελεί μονόδρομο για τις τράπεζες, όπως επιχειρούν να το παρουσιάσουν. Το αντίθετο. Πληροφορίες αναφέρουν ότι οι διοικήσεις των τραπεζών επιδιώκουν να φτάσουν σε συμφωνίες κάτω από το τραπέζι με υπερχρεωμένους επιχειρηματίες.
Με τον τρόπο αυτόν οι τράπεζες θα αντλήσουν άμεσα χρήματα, ενώ οι επιχειρηματίες ενδέχεται να πετύχουν πιο ευνοϊκούς όρους για την αποπληρωμή των χρεών τους. Και όλα αυτά τη στιγμή που ο καινούργιος κανονισμός της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τα «κόκκινα» δάνεια δεν αφήνει περιθώριο για «κουρέματα» δανείων και αναδιαρθρώσεις επιχειρήσεων, ειδικά σε μπαταχτσήδες.
Προς αυτήν την κατεύθυνση, οι διοικήσεις των ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων πιέζουν να θεσπιστεί άμεσα το ακαταδίωκτο για τα στελέχη τραπεζών και Δημοσίου που υπογράφουν τις αναδιαρθρώσεις χρεών.
Δυσαρέσκεια
H συγκεκριμένη ρύθμιση δεν συμπεριλήφθηκε, όμως, στο σχέδιο νόμου για τον εξωδικαστικό μηχανισμό, γεγονός που προκάλεσε δυσαρέσκεια στους τραπεζίτες.
Οι τελευταίοι μετέφεραν το αίτημά τους για ασυλία στον πρωθυπουργό, τους εκπροσώπους των δανειστών, όταν βρίσκονταν στο «Hilton» για τις διαπραγματεύσεις, αλλά και στη Φρανκφούρτη, στην ηγεσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού των τραπεζών της ευρωζώνης. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η εν λόγω ρύθμιση είναι πιθανόν να ενταχθεί σε κάποιο από τα επόμενα νομοσχέδια του υπουργείου Δικαιοσύνης. Προς το παρόν, πάντως, το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων εξακολουθεί να πνίγει τα νοικοκυριά, τους επιχειρηματίες και συνολικά την ελληνική οικονομία. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τις αρχές του έτους εκτιμάται ότι τα «κόκκινα» δάνεια έχουν αυξηθεί κατά 1,5-1,7 δισ. ευρώ, με το συνολικό ποσό να αγγίζει τα 108 δισ. ευρώ.
Με μοχλό πίεσης την εξέλιξη αυτή, οι τραπεζίτες διατυμπανίζουν ότι δεν πρόκειται να προχωρήσουν σε καμία ρύθμιση «κόκκινων» δανείων, αν προηγουμένως δεν έχει νομοθετηθεί ότι τα τραπεζικά στελέχη που θα είναι αρμόδια να προχωρήσουν τις διαδικασίες που θα προβλέπει ο νόμος
για το «κούρεμα» δανείων θα έχουν ασυλία και δεν θα αντιμετωπίζουν κάθε μέρα κατηγορίες ότι χαρίστηκαν, με αποτέλεσμα να τρέχουν στα δικαστήρια.
Πηγή εσόδων
Την ίδια στιγμή, όμως, κάποιοι εξ αυτών προχωρούν σε συμφωνίες κάτω από το τραπέζι με υπερχρεωμένους επιχειρηματίες, κατά κύριο λόγο όσους έχουν μεγάλες οφειλές.
Τα «κόκκινα» δάνεια, δηλαδή, μπορεί να αποτελέσουν πηγή εσόδων για τα πιστωτικά ιδρύματα, καθώς από τις συμφωνίες αυτές υπάρχουν περιθώρια για σημαντικά κέρδη.
Ειδικά από εταιρίες ή μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, στους οποίους οι τράπεζες έχουν μεγάλη έκθεση. Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις επιχειρηματιών με «κόκκινο» δάνειο που έχει συναφθεί με πάνω από δύο τράπεζες, οι οποίοι ενδέχεται να επιχειρήσουν να κλείσουν συμφωνία κάτω από το τραπέζι με μια εξ αυτών, παρέχοντας το μεγαλύτερο μέρος των εξασφαλίσεων, με στόχο προνομιακή μεταχείριση και διαγραφή όσο το δυνατόν περισσότερων οφειλών.
Ασφυκτικό το πλαίσιο της ΕΚΤ με «απαγορευτικό» σε «κούρεμα» οφειλών
Τη στιγμή, πάντως, που οι τράπεζες παρέχουν σε θεωρητικό επίπεδο διευκολύνσεις στους υπερχρεωμένους επιχειρηματίες για να προσέλθουν σε κάποιο υποκατάστημα και να ρυθμίσουν τα δάνειά τους, ο νέος οδηγός που εξέδωσε πριν από λίγες ημέρες η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ουσιαστικά καταρρίπτει αυτήν τη φιλοσοφία. Ο εν λόγω οδηγός αριθμεί 150 σελίδες και απευθύνεται στο σύνολο των ευρωπαϊκών τραπεζών σχετικά με τη διαχείριση των προβληματικών δανείων. Ναι μεν προτείνει διάφορες λύσεις βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου χαρακτήρα, απαιτεί όμως την εισροή φρέσκου χρήματος για να γίνει οποιαδήποτε διευκόλυνση. Ουσιαστικά, δηλαδή, δεν έχει τη λογική διαγραφής δανειακού κεφαλαίου, η οποία αποτελεί για τις τράπεζες την ύστατη επιλογή.
Σύμφωνα με τον οδηγό της ΕΚΤ, οι ευρωπαϊκές τράπεζες θα πρέπει να εφαρμόζουν την επιλογή διαγραφής χρέους προσεκτικά, εφόσον η πιθανότητα διαγραφής χρέους μπορεί να προκαλέσει ηθικό κίνδυνο, και έτσι πιθανόν να ενθαρρύνει «στρατηγικές αθετήσεις πληρωμών». Επομένως, τα ιδρύματα θα πρέπει να καθορίζουν συγκεκριμένες πολιτικές και διαδικασίες διαγραφής χρέους για να διασφαλίζουν ότι υπάρχουν ισχυρά επίπεδα ελέγχου. Κοινώς, οι λεγόμενοι στρατηγικοί κακοπληρωτές και οι μπαταχτσήδες δεν έχουν καμία ελπίδα να δουν τις οφειλές τους να «κουρεύονται» ούτε στο ελάχιστο.
Συνολικά, το πλαίσιο που διαμορφώνεται για τους οφειλέτες με «κόκκινα» δάνεια είναι ασφυκτικό, με την επικεφαλής του SSM Ντανιέλ Nουί να ξεκαθαρίζει πρόσφατα προς τις εγχώριες τράπεζες ότι πρέπει να βάλουν μπρος τις μηχανές για τη δραστική αντιμετώπιση του προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Υπενθυμίζεται ότι για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων τους οι τράπεζες συμφώνησαν με τις εποπτικές Αρχές σε φιλόδοξους στόχους, οι οποίοι υποβλήθηκαν στο τέλος Σεπτεμβρίου 2016, με χρονικό ορίζοντα τριών ετών. Εχουν τεθεί τριμηνιαίοι στόχοι για τα τέσσερα τρίμηνα του 2017 και ετήσιοι για τα έτη 2018 και 2019.
Για την περίοδο της τριετίας, ο στόχος των τραπεζών είναι μείωση των υπολοίπων των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων κατά 38%, διαμορφώνοντας το αναμενόμενο υπόλοιπο των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων στα 66,7 δισ. ευρώ στο τέλος του 2019, από 106,9 δισ. ευρώ στο τέλος Ιουνίου 2016. Σημειώνεται ότι ο στόχος για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα προβλέπει μείωσή τους στα 105,2 δισ. ευρώ στις 31/3/2017, στόχος που δεν πρόκειται φυσικά να επιτευχθεί, καθώς θεωρείται απίθανο μέσα στις επόμενες πέντε ημέρες να ρυθμιστούν «κόκκινα» δάνεια ύψους 3 δισ. ευρώ.
