Τελικά, ένα μήνυμα 160 χαρακτήρων στάθηκε αρκετό για να ανοίξει πάλι τον ασκό του Αιόλου: πώς επικοινωνεί το κράτος με τους πολίτες, πού αρχίζει και πού τελειώνει η ατομική ευθύνη και πώς μεταφράζεται η «αγάπη» σε πολιτική πράξη
• Εκ πρώτης όψεως η αποστολή SMS με την υπογραφή του υπουργείου Μεταφορών για τα τροχαία εν όψει του τριημέρου θα μπορούσε να έχει αντιμετωπιστεί ως θετική πρωτοβουλία. Αλλά να που και αντιδράσεις προκάλεσε σε πολλά επίπεδα και ερωτήματα.
- Του Ανδρέα Καψαμπέλη
• Μάλιστα, το θέμα του οικονομικού κόστους κατέληξε να είναι το έλασσον. Η διευκρίνιση του αναπληρωτή υπουργού Κ. Κυρανάκη ότι «δεν έγινε καμία ανάθεση και δεν δαπανήθηκε από το κράτος ούτε ένα ευρώ», καθώς η αποστολή έγινε από τις εταιρίες κινητής τηλεφωνίας «στους δικούς τους συνδρομητές», όχι μόνο δεν απέτρεψε τις διαμαρτυρίες, αλλά γέννησε νέες απορίες, νομικές και πολιτικές.
• Καταρχάς, ξύπνησε εύλογους συνειρμούς με την τραγωδία των Τεμπών. Χαρακτηριστικές και οι αντιδράσεις συγγενών θυμάτων. «Πόσο πιο τίμιο θα ήταν αν αυτό το μήνυμα το έστελνε τον Οκτώβριο του ’22 ο τότε υπουργός Μεταφορών, Καραμανλής» έγραψε οργισμένος ο Νίκος Πλακιάς. Και ο Βαγγέλης Βλάχος: «Αγαπητό υπουργείο Μεταφορών, ευχαριστώ για το SMS που μόλις έλαβα. Ναι, αγαπώ την οικογένειά μου. Ευτυχώς δεν έχασα κάποιον το τριήμερο της 28ης Οκτωβρίου, αλλά το τριήμερο της 28ης Φεβρουαρίου, στα Τέμπη, μαζί με άλλους 56 ανθρώπους. Και αυτό, νομίζω, στο υπουργείο σας υπάγεται»…
• Το «αν αγαπάς την οικογένειά σου, προσοχή στον δρόμο» αντιμετωπίστηκε ως επαναφορά του δόγματος της «ατομικής ευθύνης» σε πλήρη αντίθεση με τη θεσμική ευθύνη του κράτους. Στα Τέμπη η κυβέρνηση επικαλέστηκε το «ανθρώπινο λάθος» για να αποσείσει τις πολιτικές της ευθύνες. Τώρα, το ίδιο υπουργείο καλεί τους πολίτες να αποδείξουν την αγάπη τους με υπευθυνότητα στον δρόμο. Πώς να μη θεωρηθεί αυτό ηθική υποκρισία ή, τουλάχιστον, ειρωνεία;
• Πέρα από το ηθικοπολιτικό σκέλος, αναφύεται και νομικό ζήτημα. Οι δικαιολογίες ότι δεν προκύπτει παραβίαση προσωπικών δεδομένων, επειδή η αποστολή έγινε από τις εταιρίες κινητής χωρίς να γνωρίζει το υπουργείο ονόματα και τηλέφωνα, αμφισβητούνται από τους γνώστες της νομοθεσίας.
• Το υπουργείο Μεταφορών, το οποίο καθόρισε το περιεχόμενο του μηνύματος, θεωρείται Υπεύθυνος Επεξεργασίας κατά τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR), ενώ οι εταιρίες κινητής τηλεφωνίας λειτούργησαν κατ’ εντολή του απλώς ως εκτελούσες την επεξεργασία. Κι επειδή η αποστολή έγινε χωρίς συγκατάθεση των συνδρομητών και χωρίς άλλη, εναλλακτική, νόμιμη βάση, η πράξη μπορεί να συνιστά παραβίαση προσωπικών δεδομένων, επιφέροντας ευθύνη, σύμφωνα με τον Ν. 3471/2006, του Ελληνικού Δημοσίου και πιθανές αποζημιώσεις για ηθική βλάβη…
• Τελικά, ένα μήνυμα 160 χαρακτήρων στάθηκε αρκετό για να ανοίξει πάλι τον ασκό του Αιόλου: πώς επικοινωνεί το κράτος με τους πολίτες, πού αρχίζει και πού τελειώνει η ατομική ευθύνη και πώς μεταφράζεται η «αγάπη» σε πολιτική πράξη. Ακόμη κι αν σχεδιάστηκε ως κίνηση πρόληψης και ευαισθητοποίησης, η αποστολή των SMS εξελίχθηκε επικοινωνιακά, πολιτικά και νομικά σε μπούμερανγκ. Οπως με όλα, πλέον, για την κυβέρνηση Μητσοτάκη…
Από τη στήλη «Ο κοριός» της «δημοκρατίας»
